23 augustus 2017 - Updated 21 januari 2019

Borstelneus (Antennemeerval)

In samenwerking met Tetra
borstelneus

Borstelneuzen – of antennemeervallen – zijn degelijke en vreedzame vissen, die erg goed met andere vissoorten uit het Amazonegebied kunnen opschieten. Natuurlijk moet er toch met het één en ander rekeningen worden gehouden, zodat de dieren ook lekker in hun schubben zitten.

Wat zijn de belangrijkste typische eigenschappen van borstelneuzen?

Antennemeervallen stammen oorspronkelijk uit de Rio Negro en diverse zwartwaterrivieren van het Amazonegebied. Typisch voor deze vissensoort zijn tentakelachtig – bij mannetjes geweiachtig – vertakte uitstulpingen aan de bek en op hun kop. Borstelneuzen zijn een middelgrote soort harnasmeerval. De vis voelt zich niet in zijn beweegruimte beperkt in een aquarium vanaf 80 centimeter lengte. Deze vreedzame vis kan erg goed met verschillende soorten vissen uit het Amazonegebied overweg. De antennemeerval heeft – net als alle harnasmeervallen – ruim genoeg verstopplekken nodig. Uitermate belangrijk zijn stukken kienhout om af te schuren. De vis gebruikt de houtvezels als voedingsvezels om zijn verteringsstelsel te stimuleren. Onder stenen en wortels leggen ze eierpakketten af. De larven worden door het mannetje bewaakt, totdat ze uit het ei komen.

Normaal gesproken is de borstelneus groenig-bruin tot donkerbruin gekleurd met donkerdere vlekken. Als de vis lekker in zijn schubben zit, verandert de kleur van zijn lichaam. Hij wordt erg donker en krijg een blauwachtig-zwarte glans. De onderkant van de buik is bij de borstelneus wat lichter. De vinnen zijn diep blauwzwart gekleurd. Rug- en aarsvin hebben een lichtere rand en wittig-grijze stipjes. De staartvin heeft heldere punten. Vooral jonge vissen zijn aan hun intensief blauwzwarte kleur te herkennen. Op hun lichaam en vinnen zijn duidelijk witte stippen te zien. Rug- en aarsvin hebben daarbovenop een helwitte rand. Aan de bek en het voorhoofd heeft het mannetje lange, deels vertakkende tentakels. Bij vrouwtjes zijn deze eerder dun en kort. Een aantal wetenschappers vermoedt dat de tentakels van de mannetjes als larvenmimicry dienen. Zo wordt rijkelijk nakomelingen in het dooierzakstadium geveinsd, zodat ze vrouwtjes naar zich toe lokken.

Waar moet u bij het houden van antennemeervallen op letten?

De borstelneus is een vreedzaam dier en kan normaal gesproken erg goed opschieten met andere vissen, mits die zijn eisen aan de watertemperatuur en pH-waarde delen. Een aquariumlengte van 80 centimeter is voor een klein groepje antennemeervallen voldoende. Het is aan te raden om één dominant, ouder mannetje met meerdere vrouwtjes te houden.

Hoe groot moet het aquarium zijn?

Als je een paartje wil gaan houden, moet je aquarium ten minste 80 centimeter lang zijn. Ook als je slechts één dier houdt, moet je eigenlijk zorgen voor een aquarium van minstens 80 centimeter lang. Zo biedt je je antennemeerval de mogelijkheid om zich vrij rond te bewegen. Als het aquarium te klein is, kunnen de dieren zich niet goed genoeg ontwikkelen en kunnen ze niet tot een gezonde grootte uitgroeien. Het houden van twee mannetjes brengt een aantal risico’s met zich mee. Net zoals in het wild zijn ze territoriaal en in het slechtste geval vechten ze hier ook om. Daarom moet je een aquarium van minstens anderhalve meter uitkiezen. Hoe meer ruimte de mannetjes hebben, hoe onwaarschijnlijker het wordt dat er problemen optreden.

Tips bij de inrichting van het aquarium

Borstelneuzen wonen graag in holen en hebben die ook als plekken nodig om zich in terug te trekken. Zonder een eigen holletje ervaren de dieren extreme stress, omdat ze geen plek hebben om tot rust te komen en te ontspannen. Daarnaast is het belangrijk om voor dichte beplanting te zorgen. Zo kunnen de vissen zich veilig verstoppen. Als je meerdere mannetjes samenhoudt, heb je voor ieder mannetje een apart hol nodig. Er moet ook absoluut genoeg ruimte in het aquarium zijn, zodat er geen territoriale conflicten uitbreken. Noodzakelijk voor de spijsvertering zijn wortels, waar de vis zich ook aan kan schuren. Zonder deze wortels zou de borstelneus niet genoeg voedingsvezels krijgen en zou hij verteringsproblemen ontwikkelen. Bij een groep dieren moet er goed voor gezorgd worden dat ze genoeg wortel tot hun beschikking hebben.

Welke watertemperatuur en -hardheid zijn geschikt?

Als een borstelneus de grootte van zo’n vier centimeter heeft bereikt, kan hij wat beter tegen een stootje. Vanaf dit moment verandert ook hun houding. Wij raden vooral beginners aan om wat oudere vissen aan te schaffen. Antennemeervallen stellen bijster weinig eisen aan de waterhardheid in hun leefomgeving. Er is echter al vastgesteld dat deze vissen in zacht water beduidend langzamer groeien.  Omdat deze vissen lucht kunnen inademen en een speciaal darm-ademsysteem bezitten, kunnen de dieren zelfs in troebel, vervuild water relatief goed kunnen leven. Wees echter alstublieft niet nalatig en doe uw vissen een plezier met helder en zuurstofrijk water, zodat ze zich ook goed kunnen voelen. Aangezien de borstelneus uit de Amazone stamt, kan hij warmer water goed op prijs stellen. Houd hierbij een temperatuur van 20° – 25°C aan.

Waar moet ik bij het voeren op letten?

De borstelneus vindt het geen enkel probleem om zich van de restjes van zijn medebewoners te voeden. Deze eigenschap is heel nuttig, maar toch heeft de vis wat andere voedingsgewoonten die niet alleen met het eten van restjes worden afgedekt. Denk er zeker aan om veengrenenhout in het aquarium onder te brengen. Dit is erg belangrijk voor antennemeervallen, omdat ze dit voor hun spijsvertering nodig hebben. Door het schuren tegen het hout krijgen de vissen voedingsvezels binnen, die voor hun verteringsstelsel essentieel zijn. Deze echte bodembewoners kun je ook gericht met plantaardige voertabletten voeren. Ook spinazie die je hebt laten schrikken of saladebladen zijn geschikt. Antennemeervallen worden ook blij van vlokkenvoer en granulaat. Houd echter bij het geven van granulaat de hoeveelheid hiervan altijd erg gereduceerd, om verstopping van de darm te voorkomen. je kunt ook een beetje hout of bladeren uit het bos bij elkaar rapen en de borstelneuzen een groot plezier doen. De diertjes eten ook rauwe wortel, aardappel, courgette, augurken en geschrokken paardenbloem. Soms vergrijpen de dieren zich ook aan de beplanting in het aquarium.  Daarom is het dan ook belangrijk om een afwisselend plantaardig dieet te bieden.

De borstelneus staat erom bekend dat hij graag ongewenste planten en algen in het aquarium opvreet. Daarom kan hij ook een fantastische hulp zijn bij het onderhouden van je aquarium. Een dieet van alleen algen is echter niet bepaald genoeg voor de antennemeerval. Hij moet dus aanvullend gevoerd worden. Je kunt hiervoor droogvoer gebruiken. Groenvoer in de vorm van geschrokken spinazie en schijfjes augurk zijn veel beter geschikt. Borstelneuzen met een optimaal dieet die ook in optimale omstandigheden worden gehouden, kunnen wel negentien jaar oud worden.

Welke ziekten kunnen er optreden?

Een antennemeerval is een dier dat wel tegen een stootje kan, zelden ziek wordt en waar je ook relatief weinig omkijken naar hebt. Als je voor een passende watertemperatuur, helder water en een afwisselend dieet zorgt, kun je de dieren voor langere tijd erg gelukkig houden. Maar als de borstelneuzen samen met andere vissen worden gehouden, kunnen er problemen optreden. De medicatie die de andere vissen wordt toegediend verdragen ze vaak erg slecht en ze kunnen er zelfs ziek van worden. Als andere vissen met medicatie als malachietgroen worden behandeld, moet je de antennemeerval tijdelijk in een ander aquarium onderbrengen. Metaalvergiftigingen in het water kunnen dodelijke gevolgen hebben. Daarom willen wij je op het hart drukken om de waterkwaliteit regelmatig te testen. Koper in het water is voor antennemeervallen zonder meer dodelijk. Ook als je in je aquarium een middeltje gebruikt om een slakkenplaag te bestrijden, moeten de borstelneuzen direct uit het aquarium worden gehaald.

Af en toe kan het je opvallen dat je borstelneus van kleur verandert en grote lichtbruine vlekken krijgt. Op het eerste gezicht zou deze verandering zorgen kunnen baren, maar meestal is er geen speciale behandeling met medicijnen nodig. De kleur van deze vissen kan naar gelang stemming, gemoedstoestand en welzijn veranderen. Er wordt vanuit gegaan dat zo’n verkleuring door stress wordt veroorzaakt. Deze stress kan voortkomen uit ongeschikte waterwaarden, agressie tussen mannetjes of een gebrek aan schuilplaatsen. Daarnaast kan ook de aanwezigheid van een paaiklaar vrouwtje tot stressverkleuring leiden. Door de vissen goed in de gaten te houden, kunt u de problemen meestal bij hun oorzaak aanpakken.

Hoe zet ik een kweek op?

Borstelneuzen vermenigvuldigen zich ook in gezelschapsaquaria relatief vaak. Normaal gesproken dient een holletje of grot als plek om de eitjes veilig te leggen. Het mannetje is verantwoordelijk voor de broedzorg, hij zorgt ervoor dat er vers water langs stroomt en beschermt de eitjes. De larven komen na een paar dagen uit. Vanaf hun tiende levensdag kan je ze met extra fijn visvoer voeren.

Waar kunnen borstelneuzen worden verkregen?

Als je geïnteresseerd bent in antennemeervallen, is het een goed idee om naar een dierenspeciaalzaak te gaan. Deze vissen zijn niet erg lastig te houden en ze verschillen in principe alleen in hun kleur. Daarom is het niet meer dan een kwestie van smaak of je blauwe of bruine antennemeervallen kiest. Mocht je niet kunnen kiezen, worden er ook vermengingsvormen aangeboden.

Bij de keuze voor een kweker is wat vooronderzoek op internet altijd aan te raden. Lees dan zeker ook meningen en beoordelingen van eerdere klanten. Tegenwoordig zijn er ook een aantal online shops, die je vissen per aangetekende post verzenden. Hoewel deze methode erg handig voor je kan zijn, raden wij je toch sterk af hiervan gebruik te maken. Deze vorm van transport levert enorm veel stress op bij de vissen. Neem in ieder geval de tijd om een winkel te bezoeken en de vissen ter plekke aan te schaffen.

Alle producten op het gebied van aquaristiek, zoals visvoeraquaria of aquariumplanten zijn te vinden in de zooplus-shop.

Meest gelezen artikelen

Borstelneus (Antennemeerval)

Borstelneuzen – of antennemeervallen – zijn degelijke en vreedzame vissen, die erg goed met andere vissoorten uit het Amazonegebied kunnen opschieten. Natuurlijk moet er toch met het één en ander rekeningen worden gehouden, zodat de dieren ook lekker in hun schubben zitten.

Clownvis (Annemoonvis)

Hoewel deze vis ook wel bekend staat onder de naam anemoonvis, is die laatste naam eigenlijk de aanduiding van het geslacht Amphipiron. De twee soorten lijken heel erg op elkaar, maar moeten biologisch gezien uit elkaar worden gehouden: enerzijds de driebandanemoonvis (Amphiprion ocellaris), die het bekendste is, anderzijds de perculaclownvis (Amphiprion percula). De anemoonvisjes zijn van nature gevestigd in de Stille en Indische Oceaan en zijn niet met uitsterven bedreigd.

Axolotl

Sinds een paar jaar geleden is de Mexicaanse salamandersoort Axolotl een regelrechte trend. De vriendelijke blik op zijn gezicht en de opvallende kleuren maken het dier tot een echte blikvanger in ieder huis. Hoewel de axolotl als erg exotisch wordt gezien,  is het diertje relatief makkelijk te verzorgen. In dit artikel kun je alles over deze vissensoort leren.