Of het nu om verkeerslichten, trappen of deuren gaat – een blindengeleidehond leidt zijn blinde of ernstig slechtziende baasje veilig door het dagelijks leven. Zo maken deze viervoeters voor veel blinden een zelfstandiger leven mogelijk. Daar gaat een intensieve training aan vooraf. Lees hier wat blindengeleidehonden kunnen en hoe hun opleiding eruitziet.
© SasaStock / stock.adobe.com
Een blindengeleidehond kan het dagelijks leven van een slechtziende persoon vergemakkelijken en meer vrijheid bieden.
Toekomstige blindengeleidehonden mogen geen spoor van agressie vertonen en moeten een stabiel en evenwichtig karakter hebben. Uiteindelijk moeten ze ook in de hectiek van de stad het overzicht bewaren. Al op puppy-leeftijd vinden de eerste karaktertests plaats. Ook gezondheidstests zijn belangrijk, zodat de viervoeter lang aan de zijde van zijn mens kan blijven.
Daarom is een afkomst uit een betrouwbare fokkerij een groot voordeel. Daar hebben de ouderdieren al talrijke gezondheidstests doorstaan. Zo wordt de kans op een gezonde hond vergroot.
Een van de bekendste blindengeleidehonden is de labrador retriever. Dit ras beschikt over veel positieve eigenschappen. Bovendien hebben sommige fokkers zich gespecialiseerd in het fokken van blindengeleidehonden. Als opleidingscentra goede ervaringen hebben met bepaalde fokkers, blijven ze vaak met hen samenwerken.
In principe zijn ook veel andere rassen geschikt voor de opleiding. De honden moeten echter een schofthoogte van 50 tot 65 cm hebben om goed in het geleidespan te passen. Duitse herders, labrador retrievers, koningspoedels of kruisingen komen na een passende karaktertest dus eveneens in aanmerking.
Slaagt de pup voor de eerste karaktertests, dan gaat hij meestal naar een gastgezin, waar hij een uitgebreide socialisatie en eerste training krijgt. Treinreizen, ontmoetingen met andere honden en spelende of schreeuwende kinderen – in deze periode leert de viervoeter hier rustig mee om te gaan. Toont hij jachtinstinct of angstig gedrag, dan stopt de opleiding al in dit stadium. Het leven van zijn toekomstige baasje kan immers in gevaar komen als de hond zich te snel laat afleiden.
Na een jaar gaat de hond voor ongeveer zes maanden naar een professionele hondentrainer, die intensief met hem traint. Hier legt hij onder andere de gehoorzaamheidsproef af.
Daarna start de training samen met de toekomstige eigenaar. Het is belangrijk dat hond en mens goed bij elkaar passen – daarom doorlopen toekomstige geleidehondgebruikers vaak een speciale selectieprocedure. Vervolgens maken mens en dier kennis en oefenen ze enkele weken samen.
Rond de leeftijd van 18 maanden mag de opgeleide hond bij zijn nieuwe baasje intrekken. Maar daarmee stopt het gezamenlijke leerproces niet. Een blindengeleidehond heeft levenslang training nodig, wat betekent dat zijn mens veel met hem moet blijven oefenen en herhalen.
Wat deze helpers op vier poten precies kunnen, hangt af van hun individuele opleiding. Onmisbaar is hun vermogen om hun mens veilig te leiden. Dat gaat veel verder dan alleen vooruitlopen. De blindengeleidehond herkent obstakels voor zijn baasje en wijst hem daarop of loopt eromheen. Zo blijft hij bijvoorbeeld stilstaan bij trappen of deuren en zoekt hij een weg langs verkeersborden en bankjes. Hij attendeert zijn mens op opstapjes of grote plassen en leidt hem om hindernissen zoals op de stoep geparkeerde steps heen.
Ook obstakels die zich niet op de grond bevinden, herkent de viervoeter. Denk bijvoorbeeld aan slagbomen waar de hond zelf eenvoudig onderdoor zou kunnen lopen. Voor hindernissen blijft hij zelfs dan stilstaan wanneer zijn mens hem opdraagt verder te gaan. Deze intelligente ongehoorzaamheid leren blindengeleidehonden om hun baasje tegen gevaar te beschermen.
Toch geldt: de verantwoordelijkheid ligt altijd bij de mens. Hij bepaalt de route en geeft de viervoeter de juiste aanwijzingen.
© SasaStock / stock.adobe.com
Via de stevige geleidebeugel houdt de mens contact met de hond. Zo merkt hij tijdig richtingsveranderingen op en voelt hij direct wanneer de viervoeter stopt. De honden reageren op stemcommando’s zoals „zoek verkeerslicht“, „naar huis“ of „naar de winkel“.
De betreffende doelen en commando’s moeten vooraf met de trainer worden geoefend. Een blindengeleidehond beheerst meestal meer dan 70 commando’s. Het is echter belangrijk deze regelmatig te trainen. Na twee jaar kan de viervoeter de route „naar de dokter“ namelijk weer vergeten zijn.
Hier enkele voorbeelden van commando’s die de meeste blindengeleidehonden naast „zit“, „af“ en dergelijke kunnen uitvoeren:
Een professioneel opgeleide blindengeleidehond kost al snel evenveel als een nieuwe kleine auto en is verkrijgbaar vanaf 20.000 Euro. Het goede nieuws is dat in veel Europese landen, waaronder Duitsland en Oostenrijk, de zorgverzekeraars meebetalen aan de kosten van de viervoeter. Soms nemen zij de kosten zelfs volledig voor hun rekening. Net als een rolstoel wordt de opgeleide hond namelijk als „hulpmiddel“ beschouwd.
In Duitsland bijvoorbeeld vergoeden zorgverzekeraars een blindengeleidehond wanneer de gezichtsscherpte van de verzekerde onder de vijf procent ligt.
Toch is een blindengeleidehond niet voor iedere blinde hondenliefhebber geschikt. De gezamenlijke training vraagt veel tijd, en het leiden van de hond vereist leergierigheid en consequent handelen van de tweebenige partner.
De eigenaar van een blindengeleidehond moet zijn viervoeter sociale contacten met andere honden kunnen bieden. Draagt de hond geen tuig, dan kan hij ook ondeugend worden en proberen eten van tafel te stelen. Niet iedere slechtziende kan daar goed mee omgaan. Vooral beginnende hondeneigenaren die alleen wonen, kunnen voor onverwachte uitdagingen komen te staan. Bovendien vraagt het houden van een hond om een zekere basisconditie en mobiliteit.
Een blindengeleidehond is bewonderenswaardig – en fantastisch opgevoed! Komt u zo’n viervoeter tegen, aai hem dan niet zonder eerst toestemming aan de eigenaar te vragen. Wanneer de honden hun geleideharnas dragen, zijn ze namelijk in dienst. Ze mogen zich dan niet laten afleiden door mensen of dieren en moeten zich volledig op hun taak concentreren.
Omdat dit zwaar werk is voor de viervoeters, is het erg belangrijk dat blindengeleidehonden voldoende ontspanning krijgen. Ravotten met andere honden of onbezorgd spelen vinden deze helpers net zo leuk als elke andere hond. Blindengeleidehonden zouden slechts een beperkt deel van de dag hun geleideharnas moeten dragen, zodat ze tussendoor kunnen ontspannen.
Dat honden al sinds jaar en dag een hulp kunnen zijn voor blinde mensen, blijkt uit een historisch document: een verordening uit Straatsburg uit de 15e eeuw bepaalde dat bedelaars geen honden mochten houden – tenzij zij blind waren en daardoor op een viervoeter waren aangewezen.
De eerste pogingen om honden op te leiden als hulp voor blinden vonden in Europa plaats in het Parijs van de 18e eeuw. Een professionele opleiding tot blindengeleidehond ontstond rond 1900.
Sindsdien is er veel veranderd – blindengeleidehonden maken in veel steden deel uit van het straatbeeld. Net als andere assistentiehonden mogen zij hun mens in de meeste westerse landen ook begeleiden naar veel plaatsen waar normaal gesproken een hondenverbod geldt. Bijvoorbeeld naar levensmiddelenwinkels of dokterspraktijken.
Wie vanwege een visuele beperking een blindengeleidehond zoekt, kan contact opnemen met opleidingsscholen voor blindengeleidehonden. Voor vragen over de aanvraagprocedure of het leven met een blindengeleidehond kunnen ook blindenorganisaties en zorgverzekeraars verder helpen.
Ook sommige mensen zonder visuele beperking hebben interesse in deze perfect opgeleide dieren. Alleen met veel geluk is het voor hen mogelijk er een te vinden. Sommige jonge honden slagen niet voor de opleiding tot blindengeleidehond en zoeken daarom een nieuw thuis.
Voor de gemiddelde hondenbezitter is dit echter geen nadeel, want doorgaans zijn deze honden uitstekend opgevoed. Alleen de zeer complexe taken van een blindengeleider kunnen zij niet betrouwbaar uitvoeren. Af en toe zoeken ook blindengeleidehonden die vanwege hun leeftijd met „pensioen“ gaan een nieuw thuis.
Vanaf een leeftijd van ongeveer acht jaar reageren sommige dieren namelijk gestrest of vermoeid op de eisen van het dagelijkse werk. De meeste van hen vinden echter bij hun baasje of in diens directe omgeving een fijne plek om van hun oude dag te genieten. Mocht dat niet mogelijk zijn, dan helpen verenigingen voor blindengeleidehonden bij de herplaatsing. Omdat deze viervoeters erg geliefd zijn, kan de zoektocht naar zo’n gepensioneerde hond wel met lange wachttijden gepaard gaan.
De zooplus-redactie bestaat uit een enthousiast team met jarenlange ervaring op het gebied van dierenverzorging: Luisa met haar Zwitserse herder Elyos, Laura, Julio en Florian. Samen met een groot netwerk van dierexperts werken wij eraan om het zooplus Magazine uit te bouwen tot een betrouwbare informatiebron voor alle huisdiereigenaren en -liefhebbers. Ons doel is om boeiende kennis en relevante informatie te bieden over het op een diervriendelijke manier houden van huisdieren.
Veel honden reageren overal op door hard te blaffen. Natuurlijk hoort dit gedrag bij honden. Het is hun manier om zich uit te drukken. Maar als je hond onbeheerst blaft, moet je er iets aan doen. Wij geven je hier tips over hoe je je hond kan afleren te blaffen.
Als de hond gromt en blaft, zijn tanden laat zien of zelfs bijt, wordt het samenleven tussen hond en mens zwaar op de proef gesteld. Maar waarom worden sommige honden agressief en andere niet? En wat kun je doen om agressief gedrag te voorkomen? In dit artikel lees je alles over agressieve honden.
Hoe vroeger, des te beter! Voor de hondenopvoeding klopt dit motto gegarandeerd. Jonge honden zijn erg nieuwsgierig en willen alles ontdekken. Hier kun je gebruik van maken. Je kunt de hond op een speelse maar consequente manier leren wat er van hem verwacht wordt en welk gedrag gewenst is. In dit artikel lees je alles wat je moet weten over puppy opvoeding!
