04 januari 2018 - Updated 27 maart 2019

Basis van de puppy opvoeding

Koiranpennun koulutus

Hoe vroeger, hoe beter? Voor de hondenopvoeding klopt dit motto gegarandeerd. Jonge honden zijn erg nieuwsgierig en staan nog onbevoordeeld tegenover de wereld. Hier kun je gebruik van maken. Je kunt de hond op een speelse maar consequente manier leren wat er van hem verwacht wordt en welk gedrag gewenst is.

Honden hebben regels nodig

Een liefdevolle en consequente opvoeding is nodig om vreedzaam en stress-vrij samen te leven met jouw hond. Als honden van begin af aan weten wat hun positie in de familie is en weten waar de grenzen liggen, zal dit niet alleen een positieve invloed hebben op de stemming in huis, maar ook op de ontwikkeling van de hond. Honden zijn roedeldieren en hebben voor hun welzijn duidelijke structuren en regels nodig. Een nalatende of onzekere eigenaar, die zijn viervoeter te veel ruimte geeft of inconsequent is, verwart de jonge hond. Dit kan leiden tot ongewenst of zelfs gevaarlijk gedrag. Het is erg moeilijk om een volwassen hond dergelijk gedrag af te leren.

Wat moet een puppy allemaal leren?

Maar wat moet een puppy eigenlijk allemaal leren zodat het samenleven soepel verloopt? En wanneer is het juiste moment om te beginnen met de opvoeding? Dit heb je je vast al eens afgevraagd voordat er een kleine hond bij jou ging intrekken of reeds ingetrokken is. Geen twijfel, een onstuimige puppy kan het familieleven op zijn kop zetten en voor chaos in huis zorgen. Daarom is het erg belangrijk dat je de kleine wervelwind van begin af aan duidelijk maakt wat hij mag en wat niet.

Een duidelijke lijn vanaf het begin

Je nieuwe huisgenoot met de trouwe blik en lompe poten zal het je erg moeilijk maken om consequent te blijven. Wie kan een schattige puppy weerstaan als hij om een stukje worst aan tafel bedelt of als hij naast je in bed komt liggen? Maar hoe moet een hond begrijpen dat hij deze privileges als volwassen hond ineens niet meer heeft? Je moet dus van begin af aan duidelijk maken hoe je het samenleven met jouw hond voor je ziet, welk gedrag je belangrijk vindt en welk gedrag je in elk geval niet toestaat. Als je vanaf het begin een duidelijke lijn volgt, zal jouw hond snel leren waar zijn plaats is en als volwassen hond geen problemen opleveren.

Wie is hier de baas?

Honden die als puppy al geleerd hebben wie er de baas is, accepteren deze rangorde over het algemeen hun hele leven – ervan uitgaande dat je de rol als roedelleider altijd op je neemt. Ook al is een autoritaire leiderschapsstijl tegenwoordig bij bedrijven en in de opvoeding van kinderen niet meer gebruikelijk, bij de opvoeding van een hond is het absoluut noodzakelijk. Honden willen kunnen rekenen op hun baasje. Om zijn bevelen op te volgen, moet hij je kunnen vertrouwen. Duidelijke commando’s, een rustige maar vastbesloten toon en een eenduidige lichaamstaal geven jouw hond een gevoel van zekerheid.

Duidelijke commando’s en eenduidige signalen

Honden zijn kampioen in het lezen van gezichtsuitdrukkingen en reageren vaak sneller op simpele handbewegingen dan op lastige zinnen, die ze alleen begrijpen door de intonatie. Denk erover na hoe je de commando’s „zit“, „kom“ en „volg“ wilt noemen en bedenk er passende gebaren bij. Gebruik deze simpele commando’s altijd, dus gebruik altijd dezelfde sleutelwoorden en handbewegingen. Om misverstanden te voorkomen, moet ujelange zinnen zoals „Bello, je moet nu voor de supermarkt braaf wachten, omdat het baasje boodschappen moet doen“ voorkomen. Om gehoorzaamheid aan te leren, zijn korte duidelijke aanwijzingen die altijd in verband worden gebracht met hetzelfde gewenste gedrag noodzakelijk.

Lof en een snoepje? Leermotivatie door positieve versterking

Jouw hond leert wie het in jouw „roedel“ voor het zeggen heeft door betrouwbaarheid en duidelijke commando’s. Een overdreven strengheid of een „harde hand“ zijn niet nodig – in tegendeel, je zou je gevoelige viervoeter eerder laten schrikken. We willen natuurlijk niet dat onze hond uit angst naar onze bevelen luistert, maar dat hij zich met plezier aan onze spelregels houdt. Maar hoe krijgt men de puppy zover dat hij graag leert? Lof en beloningen spelen bij de motivatie van jonge honden een belangrijke rol. In dat opzicht zijn ze niet erg anders dan de meeste mensen. Kies de weg die voor jou het meeste succes zal opleveren. Terechtwijzingen en straffen demotiveren. Daardoor kom je van het juiste pad af.

Zodat de honden leren welk gedrag het juiste is en welk gedrag een beloning tot gevolg heeft, moet de beloning direct volgen. Honden leven in het nu en leggen altijd een verband tussen de reactie van het baasje en de huidige situatie. Een terechtwijzig begrijpt de hond alleen als hij direct volgt. Als jouw nog niet zindelijke puppy voor de bank zijn behoefte doet en je dat pas later merkt, heeft het geen zin meer om de hond daarvoor te bestraffen. Het is beter om hem te belonen als het hem gelukt is om het lang genoeg op te houden en hij het buiten doet. Je kunt jouw hond belonen met snoepjes (voorzichtig – niet te veel!), vrolijke woorden, zachtjes aaien, lovende gebaren of met speelgoed. Ook het loslaten van de lijn, het dollen met andere honden of het gezamelijk spelen met een bal zien honden als een wenselijk doel.

Wanneer is het tijd voor de puppytraining?

Over het algemeen is de juiste timing van belang voor een succesvolle opvoeding. Om een training goed te laten verlopen, is het belangrijk dat de puppy klaar is voor de oefeningen. Als hij net in de tuin aan het dollen is, nieuw speelgoed aan het ontdekken is of gewoon moe of hongerig is, is het zeker niet het geschikte moment om samen met de pup een training te beginnen. Ondanks dat puppy’s erg leergierig zijn, kunnen ze maar kort hun aandacht ergens bijhouden. Oefeningen waarbij ze zich lang moeten concentreren zijn in het begin niet geschikt. Het is belangrijk om de training te integreren in het alledaagse leven en de hond zo vroeg mogelijk laten wennen aan regels en rituelen. Let erop dat jouw hond braaf wacht als je zijn eten klaar zet, geef nooit toe aan zijn bedelgedrag, prijs hem als hij rustig blijft als de deurbel gaat en geef hem een snoepje als het hem gelukt is alleen voor de badkamerdeur te wachten zonder te janken.

Wat moet ik met de puppy oefenen?

Het is helemaal niet makkelijk om altijd te weten wat de puppy moet leren, om te weten wanneer je de hond moet belonen en bij welk gedrag je ook eens een oogje dicht kunt knijpen. Het kan dat een nieuwe hondenbezitter door de bomen het bos niet meer ziet door de vele tips uit de vriendenkring en tips op internet. Daarom is het belangrijk dat je de belangrijkste regels die je jouw viervoeter wilt leren eigen maakt. Het moet een dagelijkse routine worden. Dat is zeker in het begin een uitdaging, maar het zal in de toekomst het alledaagse leven met de hond makkelijker maken. Misschien helpt het als je opschrijft welke basis je met jouw puppy wilt trainen. Je kunt een trainingsboekje bijhouden en noteren welke methodes positief zijn en welke minder goed werken.

De belangrijkse basis voor een goede opvoeding in een oogopslag

Het oefenen met commando’s is niet het enige wat je met jouw puppy moet oefenen. Jonge honden, die vanaf de achtste week van hun moeder gescheiden worden en een nieuw baasje krijgen, moeten wennen aan de onbekende omgeving. Ze moeten vertrouwen krijgen in hun baasje, moeten de huisregels leren begrijpen en moeten leren omgaan met vreemde mensen en dieren. Het is aan te raden om de eerste dagen vrij te nemen om de jonge viervoeter veel liefde, geborgenheid en tijd te geven. Noem de hond vaak bij naam, knuffel en speel met hem en laat hem snoepjes uit jouw hand eten: zo bouw je vertrouwen op en zorg je ervoor dat de puppy zich op zijn gemak voelt bij je – de belangrijkste basis voor verdere opvoedingsdoelen.

Zindelijkheid

Tijdens deze eerste dagen thuis kun je al beginnen met een zindelijkheidstraining samen met jouw puppy – dit is een belangrijke voorwaarde voor een ontspannen samenleven met jouw huisgenoot. Ga samen met jouw puppy om de twee tot drie uur naar buiten en prijs hem als hij zijn behoefte aan de rand van de weg of in het veld doet. Voer zo snel mogelijk vaste tijden voor de wandelingen in, bijvoorbeeld na het opstaan, voor of na de middag, voor het slapen gaan. Het is belangrijk dat je goed op jouw puppy past. Als hij gespannen in de woning snuffelt, kan dat een teken zijn dat hij naar de honden-wc moet. Wordt niet boos als het in het begin af en toe mis gaat en hij zijn blaas bijvoorbeeld op het vloerkleed leegt. Als je hem betrapt terwijl hij bezig is, is een kort „foei“ of „af“ voldoende om de hond duidelijk te maken dat je dat niet wilt. De puppy wordt niet van de ene op de andere dag zindelijk. Dat heeft tijd nodig en je heeft dus veel geduld nodig.

Grenzen stellen bij het blaffen, bijten en krabben

Puppy’s leren graag de wereld kennen met hun bek. Ze weten nog niet dat meubels waardevol zijn en dat ze daar niet in mogen bijten. Ze begrijpen ook nog niet dat mensen gevoeliger zijn voor bijten dan hun broertjes of zusjes. Geef daarom op tijd en consequent de grenzen aan. Door ongewenst gedrag af te keuren en gewenst gedrag uitvoerig te prijzen, leert jouw puppy hoe ver hij mag gaan en welk gedrag een beloning tot gevolg heeft. Het is het beste als je de puppy afleert om veel te brommen, te blaffen en te bedelen aan tafel. Dit doe je door hem te negeren. Als je hond dit gedrag vertoont, wil hij in eerste instantie je aandacht – zodat je jezelf over hem ontfermt, met hem speelt of hem wat te eten geeft. Als je hem dan geen aandacht geeft, zal hij snel leren dat dit gedrag niet het gewenste effect heeft.

Leren lopen aan de lijn

Volwassen honden die aan de lijn trekken, kunnen een probleem zijn – het is immer niet meer zo makkelijk om hem tegen te houden. Dat was toen hij een lichte puppy was wel anders. Het lopen aan een slappe hondenlijn moet vanaf het begin op het programma staan. Ook al ziet het er schattig uit dat jouw viervoeter op lompe poten de wereld ontdekt en ook al zou je hem het liefste overal achterna lopen – doe het niet! Laat hem van begin af aan merken dat jij de touwtjes in handen heeft en niet andersom. Niet de hond bepaald welke kant het op gaat, maar jij. Zodat de hond tijdens het wandelen op jou let en zich aanpast aan jouw tempo, moet je er vanaf het begin op letten dat de lijn slap blijft. Zodra de puppy aan de lijn trekt, blijf je staan. Pas als hij weer jouw kant op komt en de lijn weer los hangt, ga je verder met de wandeling.

 

Om de hond aan de lijn te leren lopen, kun je een lekkernij of een geliefd speelgoed in de verte op een grote wei leggen. De puppy zal er vermoedelijk direct naartoe willen rennen. Houdt hem direct tegen of ga zelfs nog verder weg van het object. Pas als de puppy in jouw tempo met je meeloopt, ga je er samen met hem naartoe. De beloning krijgt hij pas als hij leert zich in toom te houden.

Komen

Je bespaart jezelf een hoop stress en irritaties als je jouw puppy meteen leert om te komen als je hem roept, te wachten totdat je toestaat dat hij verder gaat en alleen te blijven als je zonder hem het huis moet verlaten. Er zijn verschillende methodes om deze doelen te bereiken. Je moet uitproberen welke methode het beste bij jouw hond past. Het is belangrijk dat je hem altijd beloont als hij het gewenste gedrag vertoont. Het komen op jouw commando (bijvoorbeeld „kom“, „hier“ of door op een fluitje te blazen) kun je het beste oefenen als de puppy net naar je toe komt rennen. Roep of fluit precies op dat moment en beloon hem vervolgens met zijn lievelingsvoer. Jouw hond leert dat het zin heeft om snel te komen als je hem roept.

Wachten

Het gaat op dezelfde manier als je hem leert om te wachten. De hond moet leren dat hij niet meteen uit de auto mag springen zodra de kofferbak open gaat, dat hij niet meteen naar buiten gaat als de voordeur open gaat en dat hij zich niet meteen op het eten moet storten zodra je de kastdeur open doet. Beloon dit gedrag niet door toe te geven aan zijn opdringerige gedrag. Doe de autodeur of voordeur meteen weer dicht als je merkt dat uw puppy naar buiten wil. Pas als hij geduldig kan wachten, open je de deur weer. Herhaal dit net zo lang totdat de hond ook bij een open deur blijft zitten of staan. Beloon hem dan door hem toestemming te geven er eindelijk uit te komen. Dat kun je met het voeren op precies dezelfde manier doen. Vul zijn voerbak pas als hij niet meer opspringt of blaft. Als de hond zich meteen op het voer stort zonder dat je toestemming gegeven hebt om te eten, moet je het eten meteen weer afpakken. Pas als hij rustig afwacht tot je hem het teken geeft dat hij mag beginnen, mag hij zijn voer opeten.

Alleen blijven

Vanaf de 12e tot 18e week kun je jouw puppy langzaam laten wennen aan het alleen zijn.

Natuurlijk moet je ook jouw volwassen hond niet te lang alleen laten, maar natuurlijk zijn er in het alledaagse leven altijd weer situaties of afspraken waarbij de hond zou storen. Jouw puppy moet dus zo vroeg mogelijk leren dat hij niet overal mee naartoe kan en dat hij ook af en toe alleen moet blijven. Dit werkt het beste als je de oefening om alleen te zijn onopgemerkt in het alledaagse leven integreerd en het alleen zijn niet groter maakt dan het is. Verlaat in het begin af en toe de kamer een paar minuten, zonder afscheid te nemen. Kom weer naar binnen en doe alsof er niets aan de hand is. Naar verloop van tijd kun je steeds langer wegblijven tot jouw hond geleerd heeft om langer alleen te zijn. Pas als je er zeker van bent dat jouw hond rustig blijft tijdens jou afwezigheid kun je het huis verlaten. Als jouw hond erg aanhankelijk is en meteen begint te blaffen of janken zodra je de kamer verlaat, kun je de oefening variëren door pas weer de kamer in te gaan zodra de hond rustig is. Als je jouw opgewonden hond niet alleen wilt laten, negeer hem dan ten minste als je de kamer weer betreed. Pas als hij weer rustig is, geef je hem een snoepje.

Verzorgingsrituelen

Als je een hond op een diervriendelijke manier wilt houden, moet je je niet alleen ontfermen over zijn eten, zijn beweging en zijn opvoeding, maar hem ook goed verzorgen. De vacht moet regelmatig geborsteld worden. Poten, oren en tanden moeten gereinigd en gecontroleerd worden. De nagels moeten geknipt worden. Leer jouw hond vanaf het begin aan om tijdens deze verzorgingsrituelen stil te zitten. De hond moet er vanaf het begin aan wennen dat zijn oren, poten of buik worden aangeraakt. Dit maakt toekomstige bezoeken aan de dierenarts makkelijker. Je kunt hem hieraan laten wennen als je 's avonds op de bank met jouw pup gaat knuffelen. Aai hem onder zijn buik, raak zijn oren aan, houdt zijn poten enkele minuten vast of open zijn bek met je hand. Je zult merken dat jouw hond dit steeds meer toelaat en van deze zorg gaat genieten.

Slapen

Door alle oefeningen die je dagelijks met jouw puppy doet, wordt het belangrijkste soms vergeten: het slapen. Gun de kleine hond absoluut genoeg slaap om de vele nieuwe indrukken die hij elke dag opdoet te verwerken. Laat hem slapen als hij zich na een wandeling in zijn hondenmand terugtrekt en eis niet te veel van hem. Je moet jouw kleine hond niet rondom de klok bezig houden – dit kun je per slot van rekening met je volwassen hond ook niet doen. Laat hem ook eens alleen spelen en op ontdekkingsreis gaan – zelfs de grootste kleine wervelwind wordt gegarandeerd ooit moe.

Socialisatie

Hoe meer een puppy in zijn eerste maanden leert kennen, deste minder zal hem later van zijn stuk brengen of hem angst aanjagen. Een stofzuiger, de wasmachine of de tv, stormachtige kinderen, snelle fietsen, bromfietsen die veel lawaai maken, mensen met zonnenbrillen, mensen in de rolstoel of huilende babies, lawaaierig verkeer of roltrappen – voor een kleine puppy valt er erg veel te ontdekken. Laat hem elke dag iets nieuws zien: je kunt jou dagelijkse wandelingen gebruiken om de puppy vreemde plaatsen, geluiden, mensen of dieren te laten zien. Maar overweldig de hond niet. In het begin zijn een paar minuten in een onbekende omgeving genoeg. Als je bijvoorbeeld met je hond een luidruchtige schoolklas tegen komt of met hem naar een warenhuis gaat, moet je ook op tijd weer terug zijn – het beste voordat de hond onrustig wordt.

Heeft het zin om een puppyschool te bezoeken?

Het is veel werk om jouw puppy te laten wennen aan zijn omgeving en om hem de regels van het samenleven te leren. Bovendien heeft men veel geduld nodig, moet men consequent zijn en de juiste kennis in huis hebben. Om fouten in de eerste levensmaanden van de puppy te voorkomen, moeten vooral honden-beginners zich laten informeren over het houden van honden, de verzorging en opvoeding. Het bezoeken van een puppyschool en doelgerichte oefeningen van een ervaren hondentrainer kunnen in dat geval handig zijn. Daarbij leert niet alleen de hond het juiste gedrag, maar ook jij komt te weten hoe je dit gedrag kunt instuderen in het alledaagse leven. Je leert jouw puppy in te schatten en je schept op een speelse manier een vertrouwensband tussen jou en jouw hond – de belangrijkste basis voor een geslaagd samenleven met jouw viervoeter.

 

Wij wensen jou en je puppy een goede gezamelijke start!

Meest gelezen artikelen

Borstelneus (Antennemeerval)

Borstelneuzen – of antennemeervallen – zijn degelijke en vreedzame vissen, die erg goed met andere vissoorten uit het Amazonegebied kunnen opschieten. Natuurlijk moet er toch met het één en ander rekeningen worden gehouden, zodat de dieren ook lekker in hun schubben zitten.

Loopsheid van het teefje

Ondanks het feit dat loopsheid van het teefje een heel normaal natuurlijk verschijnsel is, maken veel hondenbezitters zich zorgen over het vreemde gedrag van het teefje, ergeren ze zich aan vlekken op het nieuwe tapijt en vrezen ze voor een ongewenste zwangerschap. Hier ervaar je wat je over de loopsheid van jouw hond zou moeten weten en hoe je de periode waarin de hond loops is zonder stress kunt doorstaan.

Blaffende honden kalmeren

„Blaffende honden bijten niet!“ Het spreekwoord klinkt troostend, maar honden die alsmaar blaffen werken niet alleen op de zenuwen, maar storen ook de buren. Maar waarom blaffen honden eigenlijk? En kan men dit ook afleren?