Bloedarmoede bij de hond (anemie) 

Vermoedt u dat uw hond bloedarmoede heeft, handel dan snel en ga naar uw dierenarts. Bloedarmoede is een teken dat er iets mis is in het lichaam van uw hond.

Niet elke oorzaak is gevaarlijk voor de gezondheid van uw hond. Toch bestaat het risico dat er ernstige aandoeningen van de milt of het beenmerg achter schuilgaan.

Hoe eerder uw dierenarts op zoek kan gaan naar de oorzaken, hoe groter de kans op herstel.

De bloedcellen van uw viervoeter hebben een belangrijke taak: ze vervoeren levensnoodzakelijke zuurstof door het lichaam. Heeft uw hond bloedarmoede, dan heeft hij te weinig bloedcellen.

Het gevolg is een zuurstoftekort. Uw hond oogt lusteloos en futloos. Na verloop van tijd voelen lichaamsdelen zoals poten en oren koud aan en worden de slijmvliezen in de bek of het oogwit bleker.  

Omdat het lichaam het tekort probeert te compenseren, treedt er een speciaal mechanisme in werking: het hart gaat sneller pompen (tachycardie). Dit kunt u duidelijk voelen aan een bonzende hartslag. 

Uw dierenarts kan bloedarmoede meestal snel vaststellen. Daarvoor controleert hij de toestand van de slijmvliezen en neemt hij bloed af bij uw viervoeter. Het bloedmonster wordt onderzocht op de werking van de bloedaanmaak:

• Is het aantal erytrocyten te laag, dan heeft uw hond bloedarmoede.
• Is het aantal jonge rode bloedcellen (reticulocyten) dat in het beenmerg wordt gevormd verhoogd, dan gaat het om regeneratieve anemie. 

Om de oorzaak van de bloedarmoede te achterhalen, voert uw dierenarts waarschijnlijk verder onderzoek uit. Veelgebruikte methoden zijn beeldvormende technieken of het afnemen van weefselmonsters. 

© Werner / stock.adobe.com

Omdat bloedarmoede geen zelfstandige ziekte is, hangt de behandeling af van de onderliggende oorzaak:

• Bij kanker kunnen behandelingen zoals bestraling, chemotherapie bij honden of een operatie noodzakelijk zijn.
• Infectieziekten vereisen meestal een behandeling met medicijnen. 
• Daarnaast kunnen ondersteunende maatregelen worden ingezet om de klachten van uw hond te verlichten. Denk bijvoorbeeld aan infuustherapie of een bloedtransfusie. 

Bloedarmoede wordt gekenmerkt door een verstoring van de afbraak en productie van rode bloedcellen (erytrocyten). Er zijn verschillende oorzaken die deze disbalans in het lichaam van uw hond kunnen veroorzaken.

Bloedarmoede bij honden kan verschillende oorzaken hebben. Welke factoren een rol spelen, hangt af van het type bloedarmoede. Dierenartsen maken hierbij onderscheid tussen regeneratieve en niet-regeneratieve vormen.

Regeneratieve anemie

Bij regeneratieve anemie is het lichaam van de hond nog steeds in staat om nieuwe erytrocyten aan te maken. Het kan de bloedarmoede dus zelf compenseren door meer bloedcellen te produceren.

Mogelijke oorzaken van regeneratieve anemie zijn: 

• Bloedverlies: Heeft uw hond een ongeluk gehad en daardoor veel bloed verloren, dan spreekt men van bloedingsanemie. 
• Hemolyse: Sterven de bloedcellen door een ziekte te snel af, dan is er sprake van hemolytische anemie.

Hemolyse kan onder andere worden veroorzaakt door een infectieziekte of een vergiftiging. Ook tumoren, nierinsufficiëntie of auto-immuunziekten zoals AIHA kunnen de oorzaak zijn. 

Bij AIHA (auto-immuun hemolytische anemie) vormt het immuunsysteem van de hond autoantilichamen tegen het membraan van de bloedcellen. Het lichaam bestrijdt dus de eigen erytrocyten.

Dierenartsen kunnen vaak niet achterhalen waarom dit gebeurt. Daarom gaat het meestal om idiopathische IHA, een ziekte zonder aanwijsbare oorzaak.

Niet-regeneratieve anemie

Bij niet-regeneratieve anemie is de vorming van erytrocyten in het beenmerg verstoord – er kunnen niet meer voldoende bloedcellen worden aangemaakt. Naast tumoren en bestralingstherapie zijn er nog andere mogelijke oorzaken: 

• Ondervoeding: In Duitsland zijn de meeste honden goed gevoed. Toch komt het voor dat honden te weinig ijzer opnemen. Door ijzertekort kan het lichaam onvoldoende ijzer opnemen in de rode bloedkleurstof hemoglobine. Daardoor ontstaat ijzergebreksanemie. 
• Infectieziekten: Bacteriën en virussen kunnen het beenmerg aantasten en beschadigen. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij parvovirose.
• Parasietenbesmetting: Verschillende bloedparasieten zoals anaplasma’s, babesia, Ehrlichia canis of rickettsia beschadigen de rode bloedcellen. 
• Vergiftiging: Het opnemen van hoge doses gifstoffen zoals zink of zware metalen, of van medicijnen, kan leiden tot een beenmergbeschadigende intoxicatie. 

Net als de behandeling hangt ook de prognose af van de oorzaak van de bloedarmoede bij uw hond. Zonder diagnose is het daarom niet mogelijk om de levensverwachting en levenskwaliteit van uw zieke viervoeter in te schatten.

In ieder geval is het belangrijk dat u bij een vermoeden uw dierenarts vroegtijdig informeert. Hoe eerder de onderliggende aandoening wordt vastgesteld, hoe sneller u uw lieveling kunt helpen. 

Op deze vraag bestaat net zo min een algemeen antwoord als op de vraag of een hond met bloedarmoede moet worden ingeslapen. Niet de bloedarmoede zelf, maar de onderliggende ziekte is doorslaggevend.

Houd er rekening mee dat het laten inslapen van honden altijd de allerlaatste optie is. Dit komt alleen in aanmerking als het lijden van uw hond te groot en onvermijdelijk is. 

Niet elke vorm van bloedarmoede kan worden voorkomen. Toch kunt u met weinig moeite veel doen om ervoor te zorgen dat uw hond lang gezond blijft.

Houd daarbij rekening met de volgende tips: 

• Reis niet onbeschermd en zonder voorbereiding met uw hond naar het buitenland. Zorg altijd voor goede parasietenpreventie om gevaarlijke infectieziekten te voorkomen.
• Laat uw trouwe viervoeter regelmatig door uw dierenarts controleren tijdens check-ups.
• Zorg ervoor dat uw hond voldoende beweging krijgt.
• Voer uw hond op een soortgerichte manier.

Nog meer vergelijkbare onderwerpen

• Hartaandoeningen bij honden