Een truffelhond heeft een uitstekende neus nodig. Alleen zo kan hij de kostbare paddenstoelen onder de grond opsporen. Maar wat heeft een hond nog meer nodig om een goede truffelhond te worden? Zijn er favoriete truffelhondenrassen? Wij beantwoorden de belangrijkste vragen over het zoeken naar truffels met een hond.
Hun fijne neus en een goede opleiding leiden truffelhonden naar de felbegeerde truffelschat.
Truffels zijn zeldzaam en gelden als een delicatesse. Anders dan veel andere paddenstoelensoorten groeien ze onder de grond – in symbiose met bepaalde boom- of struiksoorten.
Wij mensen kunnen de fijne geur van truffels onder de grond niet waarnemen. Daarom worden al eeuwenlang dieren ingezet met een veel betere neus dan die van ons, om te helpen bij de zoektocht naar het ondergrondse goud.
Gerechten met truffels zijn in goede restaurants dan ook prijzig. Witte truffels zijn daarbij het meest waardevol.
Waar vroeger vooral vrouwelijke tamme varkens, zogenaamde truffelvarkens, werden ingezet voor de zoektocht, worden sinds het einde van de 19e eeuw vooral honden gebruikt voor het zoeken naar truffels.
Varkens woelen de bodem namelijk flink om en beschadigen daarbij niet zelden de schimmeldraden, waardoor de truffels zich niet meer kunnen voortplanten. Daarom zijn varkens in Italië sinds 1982 verboden bij het zoeken naar truffels.
Ook sommige truffelhonden graven fanatiek naar de smakelijke schatten onder de grond. Toch richten zij minder schade aan dan hun zware collega’s.
Geen hond of varken beschikbaar voor het zoeken naar truffels? Dan kan goed opletten helpen. De roodachtige truffelvlieg (Suillia tuberiperda) vliegt namelijk het liefst boven truffels die ongeveer tien tot twintig centimeter diep in de grond liggen.
In principe zijn alle honden geschikt als truffelhond, ongeacht hun afkomst of ras. De enige voorwaarde is dat ze actief, nieuwsgierig en leergierig genoeg zijn om voor de truffeljacht te trainen.
Of en hoe snel een hond truffels vindt, verschilt per dier. Sommige jachthonden hebben weliswaar een uitstekende neus, maar raken afgeleid door sporen. Andere viervoeters hebben weinig interesse in speurwerk, waardoor de training moeizaam kan verlopen. Daarom hebben truffelexperts bepaalde “favoriete truffelhondenrassen”.
Op de eerste plaats staat het Italiaanse hondenras Lagotto Romagnolo. Deze waterhonden hebben een sterk ontwikkeld reukvermogen en weinig jachtinstinct, waardoor ze zich in het bos niet snel laten afleiden door wild.
Maar ook jachthondenrassen, of honden uit de groep van apporteer- en speurhonden zoals de Labrador Retriever, kunnen behendige truffelzoekers worden. Ook Border Collies zijn zeer geschikt.
© simoshoes82 / stock.adobe.com
Het zoeken naar truffels met honden heeft in Italië, het land van herkomst van de Lagotto Romagnolo, een lange geschiedenis. Al in 1880 richtte Antonio Monchiero in het Piemontese plaatsje Roddi de “Università dei cani da tartufo” op – een opleidingsinstituut voor truffelhonden.
Sinds 1935 is de instelling, die nog steeds in familiebezit is, officieel erkend en inmiddels geldt ze als het oudste en meest gerenommeerde adres voor de opleiding van truffelhonden.
De basisopleiding aan de Università dei cani da tartufo duurt 15 tot 20 dagen, terwijl de Italiaanse experts voor de volledige opleiding rekenen op drie tot vier jaar.
Het zoeken naar truffels is allang niet meer beperkt tot de Italiaanse en Franse truffelgebieden. Veel hondenbezitters die op zoek zijn naar een zinvolle bezigheid voor hun actieve viervoeter, willen op truffeljacht gaan.
Daarom is er inmiddels een ruim aanbod aan opleidingsmogelijkheden voor truffelhonden. Naast speciale truffelhondenclubs of -verenigingen bieden ook sommige hondenscholen en privé hondentrainers deze opleiding aan.
Een bijzondere plek om te zoeken zijn truffelplantages, waar waardplanten, bijvoorbeeld eikenzaailingen uit truffelgebieden, worden gekweekt. Sommige daarvan bieden truffelcursussen aan.
De seminars en cursussen voor de opleiding van truffelhonden bestaan doorgaans uit een theoretisch deel voor de mens en een praktisch deel voor het mens-hondteam.
In de theorie gaat het niet alleen om het herkennen van mogelijke truffelplekken en het onderscheiden van de verschillende soorten. Ook een verantwoordelijke omgang met de paddenstoelen uit de grond is belangrijk.
Zo moeten truffelzoekers het gegraven gat na de vondst weer met aarde bedekken om de wortelpunten niet te beschadigen.
De honden worden eerst geconditioneerd op de geur van truffels. Daarbij moet de hond de truffelgeur met iets positiefs associëren. Bijvoorbeeld met zijn favoriete slaapplek of met een geliefd snackje dat hij krijgt zodra zijn gevoelige neus de truffelgeur heeft waargenomen.
Een goede truffelolie kan daarbij een alternatief zijn voor echte stukjes truffel. Als oefentruffels in een dummy kunnen ook stukken van minder waardevolle soorten zoals de hertentruffel (tuber rufum) worden gebruikt.
Eerst is het belangrijk om de hond te prijzen zodra hij interesse toont in het voorwerp met truffelgeur. Even later gooi je het truffelobject weg en beloon je het erachteraan lopen. Daarna volgt eenvoudig verstoppen.
Ontdekt de hond de truffel en geeft hij dit aan, dan krijgt hij een beloning. Uiteindelijk wordt de zoektocht stap voor stap moeilijker gemaakt en wordt de afstand vergroot, totdat de truffelbakjes of dummy’s op een diepte van tien tot twintig centimeter onder de grond worden begraven, net zoals ze ook in de natuur groeien.
Denk aan generaliseren: train dus niet alleen in de eigen tuin, maar ook in het bos, in het stadspark of in huis.
Neuswerk is ook belangrijk bij de volgende hondensporten: mantrailing, dummytraining en natuurlijk bij de opleiding van lawinehonden.
Truffelspeurneuzen kunnen deelnemen aan examens rond het zoeken naar truffels. Er bestaan verschillende werkproeven voor truffelzoeken, waarbij het erom gaat zo snel en doelgericht mogelijk truffels op te sporen.
Vooral in Italië, het thuisland van de Lagotto Romagnolo, zijn deze examens sterk ingeburgerd. Veel officiële examens zijn voorbehouden aan dit ras. Toch zijn er ook regelmatig regionale wedstrijden waarbij andere rassen en kruisingen hun speurneus kunnen bewijzen.
Idealiter wordt een hond al als pup voorbereid op het werk als truffelhond. Sommige truffelhondentrainers beginnen zelfs al kort na de geboorte van de honden.
Ze wrijven bijvoorbeeld de zogende moeder licht in met truffels, zodat de pups de truffelgeur later associëren met hun moeder en het aangename gevoel van drinken. Ook kleine stukjes truffel in puppyvoer ondersteunen een carrière als truffelhond.
Met wat oefening en talent kunnen sommige viervoeters al op een leeftijd van zes maanden hun eerste truffelzoektocht maken.
Maar ook oudere honden kunnen in principe leren om naar truffels te zoeken. Het kost alleen wat meer tijd en geduld voordat de volwassen hond begrijpt wat er van hem verwacht wordt.
© Hyusein / stock.adobe.com
Natuurlijk kun je ook een opgeleide truffelhond kopen. Maar de prijs van meerdere duizenden euro’s is eigenlijk alleen zinvol voor professionals die dagelijks in het bos of op hun eigen plantage naar truffels zoeken.
Alle andere hondenbezitters kunnen genieten van de gezamenlijke training voor het zoeken naar truffels.
De groei van de truffelbranche heeft ertoe geleid dat er steeds meer truffelzoekers actief zijn. De toenemende concurrentiedruk zorgt ervoor dat sommige regio’s in het hoogseizoen veranderen in strijdgebieden – met verdrietige gevolgen. Zo zijn in het Noord-Italiaanse Piëmont tussen Asti en Alba al veel truffelhonden gestorven door vergiftigd lokaas.
Hobbytruffelzoekers moeten er altijd op letten dat plezier voorop staat. Met particuliere vondsten valt namelijk nauwelijks geld te verdienen.
Truffels van bijzonder hoge kwaliteit groeien in Frankrijk, bijvoorbeeld in de Périgord, in de noordelijke Provence (regio Drôme en Vaucluse) en in Italië, in Piëmont en in de noordelijke Apennijnen rond Bologna.
In Duitsland groeien minder aromatische zomertruffels – vooral in de zuidelijke deelstaten.
Over het algemeen hebben truffels een kalkrijke bodem nodig en worden ze vooral gevonden onder bepaalde waardplanten zoals eiken, beuken of hazelnotenstruiken.
De vindplaatsen kunnen zowel diep in het bos als in een stadspark liggen. Inmiddels bestaan er ook commerciële truffelplantages waar grotere hoeveelheden truffels worden geoogst.
© luca manieri / stock.adobe.com
Ook wie een getrainde truffelhond aan zijn zijde heeft, mag niet overal op jacht gaan naar deze edele paddenstoel. In Duitsland is het duidelijk: daar staan alle truffelsoorten onder natuurbescherming en is verzamelen verboden.
In Oostenrijk hangt het af van de deelstaat: terwijl Karinthië het zoeken naar truffels verbiedt, is het in Salzburg in principe toegestaan. Maar niet in het hoogseizoen tussen 1 oktober en 30 november.
Er zijn dus veel regionale en tijdelijke beperkingen. In Italië regelen talrijke voorschriften het zoeken naar truffels. Meestal moet eerst een vergunning worden aangevraagd voordat iemand officieel een “trifulau”, een truffeljager, is.
Belangrijk: Voor je op zoek gaat naar truffels, moeten hondenbezitters goed nagaan of dit in hun regio toegestaan is.
Het zooplus was mijn introductie tot freelance schrijven. Hier kwamen in 2011geïnteresseerde kattenliefhebbers samen en ontwikkelden hun eigen gedrukte tijdschrift genaamd “Pfotenhieb”. Naast mijn studie Duits kon ik artikelen voor “Pfotenhieb” schrijven. Vandaag ben ik een gelukkig hondenbaasje en wijd ik me aan informatie over dieren en dierengezondheid.
Veel honden reageren overal op door hard te blaffen. Natuurlijk hoort dit gedrag bij honden. Het is hun manier om zich uit te drukken. Maar als je hond onbeheerst blaft, moet je er iets aan doen. Wij geven je hier tips over hoe je je hond kan afleren te blaffen.
Als de hond gromt en blaft, zijn tanden laat zien of zelfs bijt, wordt het samenleven tussen hond en mens zwaar op de proef gesteld. Maar waarom worden sommige honden agressief en andere niet? En wat kun je doen om agressief gedrag te voorkomen? In dit artikel lees je alles over agressieve honden.
Hoe vroeger, des te beter! Voor de hondenopvoeding klopt dit motto gegarandeerd. Jonge honden zijn erg nieuwsgierig en willen alles ontdekken. Hier kun je gebruik van maken. Je kunt de hond op een speelse maar consequente manier leren wat er van hem verwacht wordt en welk gedrag gewenst is. In dit artikel lees je alles wat je moet weten over puppy opvoeding!
