Abces (etterbuil) bij de hond This article is verified by a vet

Heeft uw hond een paar dagen geleden ruzie gehad met een soortgenoot en ontstaat er ineens een bult? Of heeft uw lieveling plotseling een pijnlijke zwelling onder het oog? Een abces bij honden kan de oorzaak zijn. In het volgende artikel vindt u alle belangrijke informatie.

Abces (etterbuil) bij de hond

De dierenarts onderzoekt de zwelling en het omliggende weefsel.

Wat is een abces eigenlijk?

Per definitie is een abces (ook wel ettergezwel genoemd) een ingekapselde ophoping van pus in een holle weefselruimte. Deze ontstaat door het ontstekingsproces waarbij cellen afbreken. Een abces is dus een vorm van ontsteking die meestal wordt veroorzaakt door bacteriële infecties bij honden.

In sommige gevallen ontstaat een abces echter steriel, dus niet door een bacteriële infectie, in bijna alle organen. Veelvoorkomende locaties zijn bijvoorbeeld de huid en lever, evenals de anaalklieren of de prostaat (geslachtsklier van de reu).

Oorzaken: Hoe ontstaat een abces bij honden?

Abcessen kunnen theoretisch in bijna elk orgaan ontstaan, waarbij het ontstaan vaak hetzelfde verloopt. Wanneer pusvormende bacteriën zoals stafylokokken, Escherichia coli of clostridia het weefsel binnendringen, reageert het immuunsysteem met een ontsteking van het weefsel. Het doel van deze ontsteking is om de ziekteverwekkers te bestrijden zodat het weefsel kan herstellen. Lukt dit het lichaam niet volledig, dan ontstaat er een abces.

Hoe ziet een abces bij een hond eruit?

Bij een abces ontstaat een abcesholte, die wordt gevormd door afgestoten, afgestorven weefsel en van binnen gevuld is met pus. Deze pus bevat afgestorven bacteriën, cellen en cellen van het immuunsysteem (neutrofiele granulocyten).

Aan de buitenkant wordt het abces door zogenaamd granulatieweefsel, dat deel uitmaakt van de wondgenezing, gescheiden van het omliggende gezonde weefsel. Tijdens de ontsteking breidt de abcesholte zich echter soms uit. Hierdoor ontstaan fistels (verbindingen met het lichaamsoppervlak) of holtes, wat de behandeling bemoeilijkt.

Waar kunnen abcessen bij honden optreden?

De meest voorkomende abcessen bij honden zijn de volgende:

  • Anaalklierabces: door een ontsteking van de anaalklieren bij honden, verstopping van de afvoerkanalen of verhoogde afscheiding
  • Prostaatabces bij de reu: bacteriële infectie bijvoorbeeld via de urineleider of de bloedbaan
  • Kaakabces door ontstekingen in het gebit
  • Longabces: ingeademde vreemde voorwerpen, longwormen bij honden of tumoren veroorzaken een ophoping van pus in de longen. Dit type abces komt bij honden echter vrij zelden voor.
  • Alvleesklierabces (pancreasabces): deze abcessen zijn vaak het gevolg van een buikvliesontsteking bij honden en zijn meestal steriel
  • Leverabces: de bacteriën bereiken de lever via verwondingen, ontstekingen van organen of bij puppy’s via een navelontsteking
  • Abcessen in de huid: vaak veroorzaakt door bijtwonden of binnengedrongen vreemde voorwerpen

De mogelijkheden waar in het lichaam van de hond een abces kan ontstaan zijn dus vrijwel eindeloos en bovendien komen ettergezwellen regelmatig voor.

Symptomen: Hoe uit een abces zich bij honden?

Een abces bij uw hond herkent u aan het typische uiterlijk en de bijkomende symptomen:

  • Zwelling van het weefsel
  • Pijn: honden vertonen bij pijn soms gedragsveranderingen zoals meer tegenzin om te bewegen of verlies van eetlust. Daarnaast reageren honden met abcessen die van buitenaf niet zichtbaar zijn gevoelig bij aanraking. Ook hebben ze soms pijn bij het ontlasten of plassen
  • Roodheid van het omliggende weefsel
  • Ophoping van pus in het abces (mogelijk vloeibaar tot wasachtig en kruimelig van structuur)
  • Koorts bij uw hond, verslechterde algemene conditie, gewichtsverlies

Naar de dierenarts

Als het abces zich in de inwendige organen van uw hond bevindt, is het voor u als eigenaar waarschijnlijk moeilijk om het te herkennen. Aarzel daarom bij niet-specifieke symptomen van uw hond niet om uw dierenarts te bezoeken.

Diagnose: Wat doet de dierenarts bij een vermoeden van een abces?

Vertoont uw hond een verslechterde algemene conditie, een pijnlijke zwelling of andere pijnklachten en gedragsveranderingen, dan is een bezoek aan de dierenarts snel aan te raden. Tijdens de anamnese (vraaggesprek met de eigenaar) stelt de dierenarts al mogelijke differentiële diagnoses op en plant hij het verdere onderzoek. Daarbij zijn bijvoorbeeld de vaccinatiestatus van uw hond, de medische voorgeschiedenis en eventuele ongelukken of veranderingen in de omgeving belangrijk.

Punctie, echografie of röntgenfoto

Tegelijkertijd begint de dierenarts meestal met het algemene klinische onderzoek. Is er van buitenaf al een zwelling zichtbaar, dan bekijkt de dierenarts de verandering en het omliggende weefsel nauwkeuriger op aanwijzingen zoals roodheid, bijtsporen of andere verwondingen. Door het typische uiterlijk is een abces bij honden vrij duidelijk te onderscheiden van tumorachtige veranderingen. Bovendien vertoont een abces in tegenstelling tot een tumor meer warmte en pus. Dat laatste kan via een punctie worden afgenomen.

Als de dierenarts echter vermoedt dat er zich een abces in het lichaam van de hond bevindt, zal hij dit zichtbaar maken met behulp van beeldvormende technieken. Afhankelijk van de locatie zijn een echografie en een röntgenfoto van de hond hiervoor het meest geschikt.

Behandeling: Wat helpt tegen een abces bij honden?

De behandeling van een abces bij honden bestaat uit een chirurgische behandeling en een aanvullende medicamenteuze therapie:

  • Voor elke chirurgische ingreep: scheren en wondhygiëne
  • Openen van het abces onder aseptische omstandigheden (bijv. via punctie) met gelijktijdige echografische controle en onder narcose van de hond of lokale verdoving
  • Leegmaken en reinigen van de wondholte
  • Spoelen met aseptische en eventueel antibiotische oplossingen
  • Mogelijk is een omentalisatie nodig (bijv. bij een prostaatabces): hierbij wordt het buiknet in de abcesholte geplaatst voor drainage om de wondgenezing te bevorderen
  • Pijnstillers voor uw hond en eventueel systemische toediening van antibiotica

Abcessen bij honden vragen soms veel geduld en inzet van u als eigenaar totdat ze volledig genezen zijn. Laat u daardoor echter niet ontmoedigen.

Herstelkansen en prognose: Is een abces bij honden gevaarlijk?

De prognose van abcessen bij honden hangt af van de locatie en de toestand van het abces. Is het relatief klein en intact, dan is de prognose gunstig.

Wat gebeurt er als een abces niet wordt behandeld?

Een opengebarsten en onbehandeld abces kan daarentegen onder bepaalde omstandigheden een levensgevaarlijke bloedvergiftiging veroorzaken.

Grasaar veroorzaakt abces bij hond © jackienix / stock.adobe.com
Ingeboorde grasaren veroorzaken vaak abcessen.

Preventie: Hoe kan ik een abces bij honden voorkomen?

Loopt uw hond een bijt- of krabwond op of dringt er bijvoorbeeld een grasaar in de huid van uw hond, let dan op een goede wondhygiëne. Bij bijtwonden bestaat het risico dat u kleine bijtsporen over het hoofd ziet. Deze raken dan snel ontstoken en er ontstaat een abces. Controleer uw hond na zo’n incident daarom altijd grondig op verwondingen. Ook hier geldt: neem bij twijfel contact op met uw dierenarts!

Ontdek ons grote assortiment hondenvacht- en verzorgingsproducten in de zooplus online shop!

Deze artikelen vindt u misschien ook interessant

Dit artikel is afkomstig uit het Duitse zooplus Magazine en is vertaald met behulp van kunstmatige intelligentie . De originele content is geschreven door specialisten uit de branche en herzien door ons redactieteam. Deze geautomatiseerde vertaling is niet door mensen bewerkt en wordt ter informatie beschikbaar gesteld.

Profilbild von Tierärztin Franziska Gütgeman mit Hund

Ik ben aan de Justus-Liebig-universiteit Gießen opgeleid tot dierenarts. Ik heb uitgebreid ervaringen in verschillende disciplines opgedaan, zoals in de geneeskunde voor kleine dieren, grote dieren en voor exoten, maar ook in de farmacologie, pathologie en voedselhygiëne. Sindsdien werk ik niet alleen als diergeneeskundig auteur, maar ben ik ook bezig met mijn wetenschappelijk onderbouwd proefschrift. Het is mijn doel om dieren in de toekomst beter tegen ziekteverwekkende bacteriën te beschermen. Naast mijn kennis als dierenarts heb ik ook persoonlijke ervaringen opgedaan. Ik heb namelijk een hond en kan daardoor de angsten en problemen, net als alle andere vragen over diergezondheid, begrijpen en uit de wereld helpen.


Onze meest behulpzame artikelen
9 min

Loopsheid van het teefje

De loopsheid bij teefjes is een heel normaal, natuurlijk verschijnsel. Toch maken veel hondenbezitters zich zorgen over het vreemde gedrag van het teefje. Ze ergeren ze zich aan vlekken op het nieuwe tapijt en zijn bang voor een ongewenst nestje. Hier lees je wat je over de loopsheid van jouw hond moet weten en hoe je de periode waarin de hond loops is zonder stress kunt doorstaan. Lees hier meer over de loopsheid van het teefje.

6 min

Giardia bij honden

Heeft jouw hond last van terugkerende problemen met maag en darmen? De oorzaak zou Giardia kunnen zijn, die de dunne darm van jouw viervoeter koloniseert. Lees in het volgende artikel alles wat je moet weten over deze eencellige parasieten.

3 min

Tanden wisselen bij honden

Puppy's zijn ontzettend schattig en houden het nieuwe thuis flink bezig, vooral wanneer de eerste melktanden doorkomen. Wij leggen uit wat je als hondenbezitter over het wisselen van tanden bij de hond moet weten en hoe je deze pijnlijke periode voor je puppy zo aangenaam mogelijk kunt maken.