{"url":"https://www.zooplus.nl/magazine/hond/hondengezondheid/morbus-addison-bij-honden","title":"Morbus Addison bij honden: symptomen en therapie","mag_id":410821,"is_single":true,"cat_name":"Hond","sub_cat_id":743,"sub_cat_name":"Gezondheid en verzorging van honden","cat_id":202}
Is uw normaal zo vrolijke en energieke hond ineens voortdurend moe en loopt hij tijdens het uitlaten plotseling achter u in plaats van voor u? Dan kan de zeldzame aandoening Morbus Addison bij uw hond de oorzaak zijn. Hier leest u alles wat u hierover moet weten.
Wat is Morbus Addison bij de hond en hoe gevaarlijk is deze ziekte?
Morbus Addison wordt ook wel hypoadrenocorticisme of bijnierinsufficiëntie genoemd. Het is een ernstige aandoening bij de hond die verschillende symptomen veroorzaakt en een levenslange behandeling vereist.
Is er sprake van een Addison-crisis, dan is de aandoening vaak zelfs levensbedreigend. Hiermee wordt een shockachtige toestand bedoeld.
Oorzaken: Wat veroorzaakt Morbus Addison bij honden?
De oorzaken van Morbus Addison bij de hond zijn zeer uiteenlopend en nog niet volledig opgehelderd. In principe maken artsen onderscheid tussen primaire en secundaire Morbus Addison.
Primaire Morbus Addison: afkomstig uit de bijnier
De meeste getroffen honden lijden aan een primaire Morbus Addison. Deze ontstaat door de vernietiging van het bijnierweefsel. De schade treedt het vaakst op in de bijnierschors, waar de productie van aldosteron en cortisol plaatsvindt.
De weinige nog functionerende cellen produceren te weinig hormonen. Daardoor daalt het gehalte aan cortisol en aldosteron in het bloed. Als er door een tekort aan aldosteron een verschuiving van de elektrolyten optreedt, spreekt men ook van een typische Morbus Addison. Het uitsluitend ontbreken van cortisol wordt atypische Addison genoemd.
Oorzaken van primaire Morbus Addison
Primaire Morbus Addison bij de hond kan genetisch bepaald zijn of het gevolg zijn van andere ziekten. Voor de beschadiging van het klierweefsel komen de volgende oorzaken in aanmerking:
Erfelijkheid: Bepaalde grote rassen zoals de Duitse dog, Leonberger of grote poedel worden bijzonder vaak getroffen door de ziekte van Addison.
Auto-immuunziekten: Het lichaam vormt afweercellen die de eigen lichaamscellen aanvallen. Zo ontstaan beschadigingen aan uiteenlopende organen, waaronder ook de bijnier.
Verworven: Aandoeningen zoals infecties of tumoren kunnen het weefsel van de bijnier beschadigen.
Iatrogeen: Krijgen honden gedurende langere tijd glucocorticoïden (cortison) of wordt deze medicatie plotseling stopgezet, dan kan de bijnier haar functie niet snel genoeg hervatten. Deze vorm van Morbus Addison wordt dus als het ware door de dierenarts zelf (iatrogeen) veroorzaakt.
Morbus Cushing: Hierbij gaat het eigenlijk om een overfunctie van de bijnier. In het ongunstigste geval eindigt deze overfunctie in een volledig falen van de bijnier – de hond ontwikkelt dan de ziekte van Addison.
Secundaire Morbus Addison: afkomstig uit de hypofyse
Als er sprake is van een stoornis van de hypofyse (hersenaanhangsel) of van de hypothalamus, een belangrijk deel van de tussenhersenen, ontstaat er een secundaire Morbus Addison.
De hypofyse en hypothalamus zijn de overkoepelende regelcentra van de bijnieren. Zij reguleren hun hormonale activiteit via het adrenocorticotroop hormoon (ACTH) en het corticotropine-releasing hormoon (CRH). Wordt er geen ACTH afgegeven of wordt er te veel CRH aangemaakt, dan blijft de productie van cortisol uit.
Symptomen: Hoe uit Morbus Addison zich bij de hond?
Afhankelijk van het feit of alleen cortisol of ook aldosteron ontbreekt, treden bij de ziekte van Addison bij de hond verschillende ziekteverschijnselen op. Aldosteron zorgt voor een verschuiving van natrium en kalium. Daarom worden honden met een tekort aan beide hormonen doorgaans ernstiger ziek.
De volgende symptomen kunnen wijzen op Morbus Addison bij de hond:
Maag-darmklachten: ernstige (eventueel bloederige) diarree, braken, verlies van eetlust, vermagering
Gedrag: Meer drinken en daardoor meer plassen (polydipsie en polyurie)
Lichamelijke verschijnselen: Spiertrillingen tot en met krampen
Symptomen van een Addison-crisis (shockachtige toestand): Hart- en vaatfalen, onderkoeling, zwakte, lage bloeddruk, levensgevaar door een plotselinge stijging van kalium (hyperkaliëmie)
Diagnose: Hoe kan Morbus Addison bij de hond worden vastgesteld?
Omdat Morbus Addison bij de hond relatief zelden voorkomt en vaak slechts aspecifieke symptomen veroorzaakt, is de diagnose vaak lastig. Als de dierenarts vermoedt dat de aandoening van de hond de ziekte van Addison is, zal hij verschillende speciale onderzoeken inzetten.
Onderzoek naar Morbus Addison bij de hond aan de hand van bloedwaarden en echografie
Met behulp van bloedonderzoek en bloeddrukmeting kunnen al belangrijke parameters worden vastgesteld, bijvoorbeeld een verschuiving van de elektrolyten. Is daarnaast de dichtheid van de urine (soortelijk gewicht) verlaagd, dan wordt het vermoeden versterkt.
Worden tijdens een echografisch onderzoek smalle bloedvaten of verkleinde bijnieren gezien, dan is dit een andere belangrijke aanwijzing.
ACTH-test ter bevestiging
Voor een definitieve diagnose voert de dierenarts een ACTH-stimulatietest uit.
In een eerste bloedmonster bepaalt het laboratorium de actuele (basale) cortisolspiegel.
Vervolgens dient de dierenarts de hond ACTH toe en wordt ongeveer een uur later opnieuw bloed afgenomen.
Bij gezonde honden stijgt de cortisolspiegel na toediening van ACTH. Blijft het cortisol daarentegen onveranderd, dan is Morbus Addison bij de betreffende hond zeer waarschijnlijk.
Tot de langetermijntherapie van de ziekte van Addison bij de hond behoren regelmatige bloedonderzoeken.
Therapie bij Morbus Addison bij de hond: Welke behandeling is mogelijk?
De ziekte wordt bij de hond behandeld met een langdurige therapie. Bij een Addison-crisis is doorgaans een opname in de kliniek noodzakelijk.
Behandeling met medicijnen
Voor de langetermijntherapie worden glucocorticoïden of mineralocorticoïden ingezet. Deze medicijnen moet uw hond in de regel levenslang innemen. Totdat alle bloedwaarden weer genormaliseerd zijn en de juiste dosering van de medicatie is gevonden, zijn enkele controlebezoeken bij de dierenarts nodig.
Is de hond uiteindelijk goed ingesteld, dan zijn halfjaarlijkse controles meestal voldoende. De levenslang benodigde medicatie en regelmatige onderzoeken brengen op de lange termijn echter ook aanzienlijke kosten met zich mee.
Behandeling van een Addison-crisis
Raakt de hond in een zogenaamde Addison-crisis, dan zijn uitgebreide behandelingen noodzakelijk. Meestal wordt de hond hiervoor opgenomen. Ingezet worden:
Infusen als vloeistoftherapie om de bloedsomloop te stabiliseren
Toediening van kristalloïden zoals natrium
Uitvoeren van een ACTH-test
Meervoudige toediening van glucocorticoïden
Behandeling van het kaliumoverschot (hyperkaliëmie) door toediening van calciumgluconaat
Een Addison-crisis is een levensbedreigende noodsituatie die intensieve diergeneeskundige zorg vereist.
Prognose voor Morbus Addison bij de hond: levensverwachting en genezingskansen
De ziekte van Addison bij de hond kan niet worden genezen. De prognose hangt sterk af van de oorzaak en de ernst van Morbus Addison bij de hond.
Als de dierenarts een langzaam verlopende ziekte van Addison vroegtijdig herkent, maakt een langdurige therapie in de meeste gevallen een lang leven mogelijk. Een acute Addison-crisis en een verkeerde of ontbrekende behandeling zijn daarentegen vaak levensgevaarlijk.
Preventie: Hoe voorkom ik Morbus Addison bij mijn hond?
De aandoening zelf kunt u niet voorkomen. Als uw hond echter een vergelijkbaar ziektebeeld vertoont, kan een vroege diagnose mogelijk een levensbedreigende Addison-crisis voorkomen. Als bij uw hond Morbus Addison is vastgesteld, moet u stress vermijden, zoals lange reizen, intensieve sport en hondenshows.
Vergelijkbare artikelen over gerelateerde onderwerpen
Belangrijke opmerking: De inhoud dient uitsluitend ter informatie en is niet bedoeld ter vervanging van professioneel advies, een diagnose of behandeling door een dierenarts. Als je vragen hebt of bezord bent over de gezondheid van je huisdier, neem dan altijd contact op met een erkende dierenarts.
Dit artikel is afkomstig uit het Duitse zooplus Magazine en is vertaald met behulp van kunstmatige intelligentie . De originele content is geschreven door specialisten uit de branche en herzien door ons redactieteam. Deze geautomatiseerde vertaling is niet door mensen bewerkt en wordt ter informatie beschikbaar gesteld.
Ik ben aan de Justus-Liebig-universiteit Gießen opgeleid tot dierenarts. Ik heb uitgebreid ervaringen in verschillende disciplines opgedaan, zoals in de geneeskunde voor kleine dieren, grote dieren en voor exoten, maar ook in de farmacologie, pathologie en voedselhygiëne. Sindsdien werk ik niet alleen als diergeneeskundig auteur, maar ben ik ook bezig met mijn wetenschappelijk onderbouwd proefschrift. Het is mijn doel om dieren in de toekomst beter tegen ziekteverwekkende bacteriën te beschermen. Naast mijn kennis als dierenarts heb ik ook persoonlijke ervaringen opgedaan. Ik heb namelijk een hond en kan daardoor de angsten en problemen, net als alle andere vragen over diergezondheid, begrijpen en uit de wereld helpen.
De loopsheid bij teefjes is een heel normaal, natuurlijk verschijnsel. Toch maken veel hondenbezitters zich zorgen over het vreemde gedrag van het teefje. Ze ergeren ze zich aan vlekken op het nieuwe tapijt en zijn bang voor een ongewenst nestje. Hier lees je wat je over de loopsheid van jouw hond moet weten en hoe je de periode waarin de hond loops is zonder stress kunt doorstaan. Lees hier meer over de loopsheid van het teefje.
Heeft jouw hond last van terugkerende problemen met maag en darmen? De oorzaak zou Giardia kunnen zijn, die de dunne darm van jouw viervoeter koloniseert. Lees in het volgende artikel alles wat je moet weten over deze eencellige parasieten.
Puppy's zijn ontzettend schattig en houden het nieuwe thuis flink bezig, vooral wanneer de eerste melktanden doorkomen. Wij leggen uit wat je als hondenbezitter over het wisselen van tanden bij de hond moet weten en hoe je deze pijnlijke periode voor je puppy zo aangenaam mogelijk kunt maken.
