Incontinentie bij honden: oorzaken, symptomen en behandeling 

Is incontinentie bij honden gevaarlijk?

Blaaszwakte op zich is in eerste instantie niet gevaarlijk voor uw hond. Toch kan de aandoening zowel voor het baasje als voor de hond vervelend en soms behoorlijk stressvol zijn. Omdat incontinentie bij honden een symptoom van een ernstige aandoening kan zijn, is een grondig onderzoek door een dierenarts noodzakelijk.

Hondenluiers, urinevlekverwijderaars en meer vindt u in onze online shop:

Oorzaken: hoe ontstaat incontinentie bij honden?

Het woord ‘incontinentie’ komt uit het Latijn en is afgeleid van continentia, wat zoveel betekent als ‘tegenhouden’ . Het duidt dus op het onvermogen om urine of ontlasting gecontroleerd kwijt te raken.

Veel vaker dan ontlastingsincontinentie komt bij honden urine-incontinentie voor, die in de volksmond ook blaaszwakte wordt genoemd. Om de oorzaken van incontinentie bij honden te begrijpen, is een blik op de anatomie nuttig.

Anatomie van de urinewegen

De urineblaas bestaat uit het blaaslichaam en de blaashals. Vanuit beide nieren monden aan weerszijden de urineleiders uit in de blaashals en vervoeren de urine naar de blaas. Wanneer de hond plast, stroomt de urine via de urinebuis naar buiten.

Door het aanspannen en ontspannen van verschillende spieren regelt het lichaam het opslaan en uitscheiden van urine. Daarbij spelen de blaasspier en de inwendige en uitwendige sluitspier een rol. De spieren worden aangestuurd door het zenuwstelsel:

• Het sympathische zenuwstelsel zorgt voor het aanspannen van de sluitspieren, zodat de blaas zich kan vullen.
• Het parasympathische zenuwstelsel is verantwoordelijk voor het legen van de blaas: de blaasspier trekt samen en de sluitspieren ontspannen.

Als dit proces verstoord is, spreekt men van primaire urine-incontinentie. Treedt de incontinentie op als gevolg van een ziekte, dan spreekt men van secundaire urine-incontinentie.

Primaire urine-incontinentie

Blaaszwakte treedt vaak op na castratie bij teven. Door het verwijderen van de eierstokken ontbreekt oestrogeen, wat kan leiden tot verzwakking van het bindweefsel en de spieren . Daarnaast is de urinebuis van de teef in vergelijking met die van de reu duidelijk korter en rechter, waardoor teven vaker getroffen worden dan gecastreerde reuen.

Een andere oorzaak van primaire incontinentie bij honden is een zogenaamde ectopische urineleider: deze mondt niet uit in de blaas, maar direct in de urinebuis. Afhankelijk van hoe diep in de urinebuis de opening van de urineleider ligt, wordt één of worden beide sluitspieren omzeild, wat invloed heeft op de ernst van de incontinentie. Deze aangeboren afwijking komt vooral voor bij Labrador retrievers, Golden retrievers en Boxers.

Secundaire urine-incontinentie

Naast aangeboren afwijkingen of functiestoornissen van de blaas kunnen verschillende ziekten blaaszwakte bij honden veroorzaken. Daartoe behoren:

• Tumoren, wanneer zij de blaas vernauwen of de zenuwen beschadigen
• Blaasontsteking bij honden (cystitis)
• Blaasstenen bij honden (urolithiasis)
• Nierziekten bij honden (nefropathie)
• Diabetes mellitus bij honden (suikerziekte)
• Ongevallen of verwondingen van de zenuwen door een hernia bij de hond (en de daarmee gepaard gaande rugpijn)
• Bijwerking van medicijnen (diuretica, corticosteroïden)

Daarnaast kan stress ook leiden tot incontinentie bij honden.

© CStock / stock.adobe.com

Symptomen: wat zijn belangrijke signalen van incontinentie bij honden?

Incontinentie bij honden uit zich in een voortdurende urinestroom of in het druppelsgewijs verliezen van urine. Is de blaaszwakte leeftijds- of castratiegerelateerd, dan treedt deze vaak tijdens het slapen op.

Bij een ontstekingsgerelateerde oorzaak vertoont de hond meestal aanvullende symptomen. Kenmerkend zijn:

• hevige pijn
• een verminderde algemene conditie
• verminderde eetlust
• koorts
• vaker en pijnlijk persen bij het plassen (strangurie)

Op welke leeftijd worden honden incontinent?

Blaaszwakte kan, afhankelijk van de oorzaak, honden van alle leeftijden treffen. Het kan bij jonge dieren met een aangeboren afwijking voorkomen en uit zich dan meestal in een voortdurende en pijnloze urinelozing.

Bij seniorenhonden is incontinentie vaak het gevolg van dementie. Door deze aandoening voelt de hond de aandrang om te plassen niet of te laat – de blaas loopt als het ware over en de hond plast plotseling in huis.

Artrose bij honden en een algemene verzwakking van de spieren op oudere leeftijd verergeren het probleem. De sluitspier van de blaas kan bij oudere teven ook als gevolg van castratie verzwakt zijn.

Diagnose: hoe stelt de dierenarts de oorzaak van incontinentie bij honden vast?

Om een geschikte behandeling tegen de incontinentie van uw hond te vinden, is een uitgebreid onderzoek naar de oorzaak noodzakelijk. De dierenarts zal u daarom eerst vragen stellen over duur, frequentie en andere belangrijke aanwijzingen (anamnese).

Hoe verloopt het onderzoek?

Na de anamnese volgen een algemeen lichamelijk onderzoek en een specifiek onderzoek van de urinewegen:

• Voor een urineonderzoek neemt de dierenarts met een spuit en een echoapparaat een steriel urinemonster. Daarbij let hij op structurele veranderingen van de blaas en de omliggende organen.
• Onder de microscoop en in het sediment ziet de dierenarts of bacteriën of blaasstenen aanwezig zijn. Het soortelijk gewicht van de urine geeft informatie over het concentratievermogen van de nieren: is dit verlaagd, dan kan diabetes insipidus de oorzaak zijn; is het verhoogd, dan zijn waarschijnlijk verhoogd vochtverlies (uitdroging) of verschillende leveraandoeningen bij honden de oorzaak.
• Een röntgenfoto van de hond als beeldvormende methode dient om tumoren uit te sluiten en veranderingen in de ligging van de blaas vast te stellen.

Therapie: wat kunt u doen als uw hond incontinent wordt?

Omdat blaaszwakte bij honden verschillende oorzaken kan hebben, is de behandeling afhankelijk van de onderliggende aandoening.

Incontinentie bij honden behandelen: wat helpt?

De keuze van de behandeling hangt altijd af van de algemene conditie en de leeftijd van het dier. Mogelijke behandelingen zijn onder andere:

• Aangeboren afwijkingen en tumoren behandelt de dierenarts doorgaans operatief. Bij tumoren zijn chemotherapie en bestraling aanvullende behandelopties.
• Zijn blaasstenen de oorzaak van de incontinentie van uw hond, dan worden deze operatief verwijderd of met een speciale steendieet behandeld.

Welk medicijn krijgt de hond bij incontinentie?

• Bij een blaasontsteking schrijft de dierenarts ontstekingsremmende middelen voor en bij een bacteriële infectie ook antibiotica.
• Leiden hormonale aandoeningen tot blaaszwakte bij uw hond, dan vult de dierenarts het ontbrekende hormoon aan met hormoonpreparaten. Een behandeling met oestrogeen gaat echter vaak gepaard met bijwerkingen. Daarom moet elke behandeling door een dierenarts worden gecontroleerd.
• De klachten van castratiegerelateerde incontinentie kunnen bij honden worden verlicht of zelfs voorkomen door acupunctuur, neuraaltherapie, medicijnen of een operatie .

Huismiddeltjes: wat kunt u nog meer doen voor een hond met incontinentie?

Er zijn tal van natuurlijke middelendie een positieve invloed kunnen hebben op de gezondheid van de blaas en het succes van de therapie kunnen ondersteunen. Toch moet altijd eerst de oorzaak van de incontinentie bij uw hond door een dierenarts worden vastgesteld.

Na de diagnose kunnen plantaardige middelen mogelijk een goede aanvulling op de voorgeschreven behandelingzijn. Sommige hondeneigenaren melden ook goede resultaten met een aanvullende homeopathische behandeling.

Prognose: kan incontinentie weer verdwijnen?

Of en in hoeverre de incontinentie bij uw hond te genezen is, hangt af van de oorzaak en de ernst van de blaaszwakte. Zijn de zenuwen bijvoorbeeld door een ongeval onherstelbaar beschadigd, dan is verbetering weinig waarschijnlijk. Daarentegen zijn een blaasontsteking of blaasstenen goed te behandelen.

Is incontinentie een reden om een oude hond te laten inslapen?

Incontinentie alleen is in de regel geen redenom een oude hond te laten inslapen. Juist bij oudere honden komt urine-incontinentie relatief vaak voor en is deze vaak behandelbaar of in elk geval goed te managen.

Preventie: hoe voorkom ik incontinentie bij mijn hond?

Castratiegerelateerde incontinentie is een van de meest voorkomende oorzaken van blaaszwakte bij honden. Het risico bestaat vooral bij grote rassen zoals Dobermann, Rottweiler, Boxer of Riesenschnauzer. Het is daarom belangrijk om de voor- en nadelen van castratie van uw hond zorgvuldig tegen elkaar af te wegen. Uw dierenarts adviseert u graag.

Blaasstenen en ontstekingsziekten kunt u voorkomen door te zorgen voor voldoende wateropname en een uitgebalanceerde voeding .

Conclusie: zo gaat u om met incontinentie bij honden

Heeft uw hond last van blaaszwakte? Dan is het belangrijk om uw hond nooit te straffen voor ongelukjes door incontinentie. Uw hond ervaart het probleem net zo goed als u, en straf vergroot alleen maar de psychische belasting voor uw hond.

In plaats daarvan helpen speciale onderleggers of hondenluiers u bij het omgaan met de gevolgen van blaaszwakte.

Gerelateerde onderwerpen voor u

• Nierinsufficiëntie bij honden
• Hond plast niet