Blaasontsteking bij katten: symptomen, behandeling en oorzaken 

Wat zijn de oorzaken van een blaasontsteking bij katten?

Een blaasontsteking komt relatief vaak voor bij katten en kan veel verschillende oorzaken hebben. Vooral binnenkatten en katers worden er vaak door getroffen. Voor een beter begrip maken we onderscheid tussen infectieuze en niet-infectieuze oorzaken:

Infectieuze oorzaken

Een bacteriële blaasontsteking komt vaker voor bij oudere katten. Ook dieren met een onderliggende aandoening zoals diabetes mellitus of een chronische nierziekte lopen een verhoogd risico. De volgende twee infectieroutes kunnen bij katten een infectieuze blaasontsteking veroorzaken:

• Via de urinewegen: Bacteriën komen vaak via de urinebuis in de urineblaas terecht of dringen door irritatie van het blaasslijmvlies de blaas binnen. Een veelvoorkomende oorzaak is de vorming van urinekristallen, die zich geleidelijk kunnen samenvoegen tot urinestenen. Bij katten komen vooral struviet- en calciumoxalaatstenen voor. Deze kunnen onder meer ontstaan als de pH-waarde van de urine van zuur naar basisch verschuift. Daarbij speelt de voeding van de kat een belangrijke rol.
• Via het bloed: Bij een bloedvergiftiging (sepsis) kunnen bacteriën via de bloedbaan in de urineblaas terechtkomen. De infectie kan bijvoorbeeld ontstaan vanuit een operatiewond of een kleinere verwonding elders in het lichaam.

Niet-infectieuze oorzaken

Ondanks grondig onderzoek kan vaak geen duidelijke oorzaak voor een blaasontsteking bij katten worden vastgesteld. In dat geval spreken we van een feliene idiopathische blaasontsteking (FIC). Dit is een steriele ontsteking van de urineblaas die, zoals de naam al aangeeft, om onbekende redenen ontstaat. Vermoedelijk spelen meerdere factoren een rol, waaronder stress of andere neurologische en hormonale veranderingen. Hierdoor kan het immuunsysteem verzwakken, wat ontstekingsreacties in de hand werkt.

Symptomen: hoe herken ik een blaasontsteking bij mijn kat?

De blaas van de kat behoort tot de organen van de lagere urinewegen. Maar hoe gedraagt een kat met een blaasontsteking zich? Je herkent een blaasontsteking bij katten meestal aan de volgende symptomen:

• Problemen en pijn tijdens het plassen (dysurie)
• Krampachtige pijn rond de urinebuis en/of urineblaas (strangurie)
• Bloed in de urine (hematurie)
• Vaak plassen (pollakisurie)
• Overmatig likken aan de geslachtsdelen
• Plassen op ongebruikelijke plekken (periurie, bijvoorbeeld in de slaap- of voeromgeving)

Let op: Als een kat niet meer kan plassen, is er sprake van een spoedgeval. Mogelijk is de urinebuis verstopt. In dat geval kan de algemene toestand van de kat plotseling verslechteren. Ga daarom onmiddellijk naar een dierenarts.

© Andrei / stock.adobe.com

Diagnose: wat doet de dierenarts bij een blaasontsteking?

Eerst voert de dierenarts een uitgebreid gesprek met het baasje (anamnese). Het doel hiervan is om belangrijke informatie over de aandoening te verzamelen. Zo vraagt de dierenarts bijvoorbeeld of er bijkomende symptomen optreden terwijl de kat plast. Plast de kat bijvoorbeeld vaak slechts kleine hoeveelheden urine? Ook stelt de dierenarts vragen over mogelijke verwondingen en informeert hij naar de voeding en leefomstandigheden van je kat.

Hoewel een blaasontsteking bij katten meestal geen acuut spoedgeval is, is het verstandig om een algemeen klinisch onderzoek te laten uitvoeren. Zo kan de dierenarts in korte tijd aan de hand van belangrijke vitale functies de actuele toestand van de kat beoordelen. Hieronder vallen het algemene welzijn van de kat, de ademhalings- en hartslag, de toestand van de slijmvliezen in de bek en de rectaal gemeten lichaamstemperatuur van de kat.

Als alle vitale functies normaal zijn, kan de dierenarts beginnen met het specifieke onderzoek van de urinewegen. Daarvoor zijn er drie diagnostische methoden:

• Urineonderzoek: De urine kan spontaan worden opgevangen nadat de kat zelf heeft geplast, of steriel rechtstreeks uit de blaas worden afgenomen, bijvoorbeeld met een echogeleide punctie via de buikwand. Vervolgens kan de dierenarts de urine met een teststrip op belangrijke waarden zoals de pH-waarde onderzoeken of voor bacteriologisch onderzoek naar een laboratorium sturen. Daar kunnen urinekristallen of bacteriën onder een microscoop zichtbaar worden gemaakt.
• Echografisch onderzoek: Structurele veranderingen van de urineblaas en urinekristallen kan de dierenarts met een echo- of röntgenapparaat zichtbaar maken.
• Bloedonderzoek: Aan de hand van de bloedwaarden van je kat kan de dierenarts enerzijds een eventuele ontsteking vaststellen en anderzijds de nierfunctie controleren.

Behandeling: wat helpt een kat met een blaasontsteking?

De behandeling van een blaasontsteking bij katten richt zich zowel op de onderliggende oorzaak als op het verlichten van de symptomen:

• Bacteriële urineweginfectie: Antibiotica na een resistentietest
• Pijnstillers
• Krampstillende medicijnen
• Bij urinekristallen of urinestenen: aanpassing van de voeding en zo nodig medicijnen om de pH-waarde van de urine te verlagen
• Meer vocht opnemen, bijvoorbeeld door natvoer
• te geven Stress vermijden
• Gewichtsverlies, bijvoorbeeld door meer beweging of speciale dieetvoeding
• Als de urinewegen van de kat al verstopt zijn, kan een operatie noodzakelijk zijn.

Prognose: kan mijn kat weer beter worden?

Net als de behandeling hangt ook de prognose af van de onderliggende oorzaak. Een urineweginfectie bij katten is doorgaans vrij goed te behandelen, maar een verstopping van de urinewegen kan levensbedreigend zijn. Daarentegen geneest een blaasontsteking bij katten vaak snel, zonder dat een uitgebreide behandeling nodig is. Kun je een blaasontsteking bij katten voorkomen?

Sommige oorzaken van een blaasontsteking bij katten kunnen worden voorkomen. Let vooral op de volgende punten:

• Voeding met weinig magnesium en fosfaat
• Voldoende beweging
• Een stressvrije omgeving
• Voldoende vochtopname