{"url":"https://www.zooplus.nl/magazine/kat/kattengezondheid/nierinsufficientie-bij-katten-symptomen-behandeling","title":"Nierinsufficiëntie bij katten: symptomen & behandeling","mag_id":420261,"is_single":true,"cat_name":"Kat","sub_cat_id":787,"sub_cat_name":"Gezondheid en verzorging van je kat","cat_id":728}
Katten hebben op latere leeftijd bovengemiddeld vaak last van zogenaamde chronische nierinsufficiëntie (CNI), ook wel chronische nierziekte (CNZ) genoemd. Hierbij is sprake van een langdurig verlies van de nierfunctie. De ziekte wordt steeds erger en de schade is onomkeerbaar. Daarom vertoont een kat vaak pas na enkele maanden en vanaf een bepaalde mate van nierschade symptomen van nierinsufficiëntie, zoals braken, vermoeidheid of levensbedreigende verstoringen van de elektrolytenbalans. In dit artikel lees je hoe je nierinsufficiëntie bij katten kunt herkennen en behandelen.
Nierinsufficiëntie bij katten is een ernstige aandoening en kan levensbedreigend zijn als deze niet wordt behandeld. De ziekte ontwikkelt zich vaak langzaam en vermindert de levenskwaliteit van de kat aanzienlijk. Vroege opsporing en behandeling kunnen het ziekteverloop vertragen en de levensverwachting verlengen. Regelmatige controles door de dierenarts zijn daarom vooral voor oudere katten belangrijk.
Functie en bouw van de nieren
De nieren spelen een centrale rol in de vocht- en elektrolytenbalans van de kat en bij de uitscheiding van giftige stofwisselingsproducten via de urine. Ze zijn boonvormig en liggen bij de kat boven in de buikholte. In tegenstelling tot bij honden liggen ze bij katten ongeveer op dezelfde hoogte.
De sterk doorbloede organen bestaan uit een oppervlakkig nierkapsel, de nierschors en het niermerg. In deze structuren bevinden zich talloze functionele eenheden (nefronen), die bestaan uit de nierlichaampjes (glomeruli) in de nierschors en de nierbuisjes (tubuli) in het niermerg. Onder in de nieren bevindt zich ten slotte het nierbekken, dat de geproduceerde urine verzamelt en via de urineleider naar de blaas voert.
Een kat met nierproblemen: CNI, CNZ of nierfalen?
Vroeger stond het ziektebeeld bekend als chronische nierinsufficiëntie (CNI). Tegenwoordig gebruiken dierenartsen vaker de term chronische nierziekte (CNZ). Hiermee wordt een geleidelijk verlies van de nierfunctiebedoeld, dat in de volksmond ook wel nierzwakte wordt genoemd.
In het eindstadium van nierinsufficiëntie ontwikkelt de kat levensbedreigend nierfalen. Sommige dierenartsen gebruiken de term nierfalen echter ook in algemene zin om de symptomen van nierproblemen bij katten te beschrijven.
Katten met nierproblemen vallen vaak op door een verslechterde algemene conditie en vermoeidheid.
Symptomen: hoe gedraagt een kat met nierinsufficiëntie zich?
Oudere katten lijken bijzonder vaak door nierziekten te worden getroffen. Dat komt echter doordat de nieren de schade vrij goed kunnen compenseren. Bij nierschade blijven ze zonder beperkingen werken tot een bepaalde mate van beschadiging van de functionele eenheden (ongeveer 75%).
Zodra deze grens wordt overschreden en te veel nefronen verloren gaan, vertoont de kat meestal pas op latere leeftijd voor het eerst symptomen van een nierziekte. Als CNI bij katten verder verergert, kan dit leiden tot levensbedreigend nierfalen .
Welke voortekenen zijn er bij nierfalen bij katten?
Verminderde algemene conditie: vermoeidheid, weinig behoefte om te bewegen, gebrek aan eetlust en gewichtsverlies
De kat ziet er door een doffe vacht onverzorgder uit
Schommelingen in de elektrolytenbalans (bijvoorbeeld een verhoogd kaliumgehalte in het bloed): hartritmestoornissen
Vochtophopingen (oedeem)
Hoge bloeddruk en daardoor veroorzaakte blindheid bij de kat
Door de verminderde uitscheiding van giftige stofwisselingsproducten, zoals ammoniak, kunnen eventueel vergiftigingsverschijnselen optreden, zoals braken, diarree en een slechte adem
Katten kunnen aan de gevolgen van nierinsufficiëntie overlijden
Hoe snel verergert nierinsufficiëntie bij katten?
Nierproblemen bij katten ontwikkelen zich geleidelijk. Vaak duurt het maanden of zelfs jarenvoordat de kat voor het eerst symptomen van nierinsufficiëntie vertoont. Tegen die tijd zijn de uitscheidingsorganen vaak al zo ernstig beschadigd dat genezing niet meer mogelijk is. Met een gerichte behandeling kan dit proces echter worden vertraagd en de levenskwaliteit van het dier worden verbeterd.
Als de nierziekte al vergevorderd is, ontstaat nierfalen bij katten, dat zich kan aankondigen met symptomen zoals niet willen eten, meer drinken, braken en diarree. Neem deze signalen serieus: in het eindstadium leiden de gezondheidsproblemen die door nierfalen ontstaan tot de dood van de kat.
Oorzaken: hoe ontstaat chronische nierinsufficiëntie bij katten?
Allerlei aandoeningen en prikkels kunnen de nieren van een kat zodanig beschadigen dat acute (plotselinge) of, vaker, chronische (langdurige) nierinsufficiëntie ontstaat:
Erfelijke en verworven nierziekten bij katten: genetisch bepaalde cysten, tumoren van de nieren of omliggende organen (bijvoorbeeld de bijnieren), auto-immuunziekten, nierstenen en doorbloedingsstoornissen (ischemie)
Giftige stoffen (bijvoorbeeld planten, medicijnen, pesticiden en zware metalen)
Eenzijdige voeding met een te hoog fosforgehalte
Diagnose: wat doet de dierenarts?
Het is bekend dat katten bijzonder vaak nierziekten krijgen. Daarom is het bij de hierboven beschreven symptomen extra belangrijk om tijdig een dierenarts te raadplegen.
Om het ziektebeeld beter te kunnen beoordelen, is informatie over het eerste optreden van de klinische verschijnselen, de vaccinatiestatus en de mogelijke inname van giftige stoffen zeer nuttig.
Vermoeden van nierinsufficiëntie bij de kat: onderzoek door de dierenarts
Als de kat tijdens het dierenartsbezoek een zeer slechte algemene conditie heeft of al acute, levensbedreigende verschijnselen zoals hartritmestoornissen vertoont, moet de dierenarts onmiddellijk ingrijpen. In dat geval worden de schommelingen in de elektrolytenbalans en het vochttekort met infusen gecorrigeerd.
Vervolgens vindt er een specifiek onderzoek van de nieren plaats. Dit begint met het bevoelen (palperen) van de nieren boven in de buik. De dierenarts kan daarbij al gevoeligheid voor pijn en abnormale structurele veranderingen aan de nieren vaststellen, zoals verschillen in grootte of gezwellen. Deze kunnen vervolgens met beeldvormend onderzoek (bijvoorbeeld röntgenonderzoek of een echo) nauwkeuriger worden bekeken.
Hoe herkent de dierenarts een nierziekte bij katten?
In tegenstelling tot structurele veranderingen kan de nierfunctie alleen met speciale bloedtests en urinetests worden bepaald. Aan de hand van de resultaten kan de aandoening als acute of chronische nierinsufficiëntie worden geclassificeerd. Het gaat met name om de volgende waarden:
In het bloed: stoffen die via de urine moeten worden uitgescheiden (bijvoorbeeld creatinine, ureum en SDMA), elektrolyten (zoals kalium) en verzuring van het bloed (acidose)
In de urine: het soortelijk gewicht (een maat voor het concentratievermogen van de nieren) en het eiwitgehalte
Behandeling: welke behandelopties zijn er voor nierinsufficiëntie bij katten?
De behandeling van nierinsufficiëntie bestaat uit een nierdieet en ondersteunende maatregelen.
Nierdieet: de juiste voeding voor een kat met nierinsufficiëntie
De levenskwaliteit van katten met nierproblemen kan met een uitgebalanceerd, niervriendelijk dieet worden verbeterd. Dit dieet heeft als doel de hoeveelheid giftige stofwisselingsproducten te verlagen en tekorten aan elektrolyten en vitaminen aan te vullen.
Fosforarm en eventueel aangevuld met fosfaatbinders
Rijk aan goed verteerbare eiwitten
Koolhydraatrijk
Verlaagd zoutgehalte (tegen hoge bloeddruk)
Toevoeging van vitaminen (bijvoorbeeld D en B) en hoogwaardige vetzuren (zoals omega 3-vetzuren)
Een lager fosfor- en eiwitgehalte moet de nieren ontlasten. Daarnaast is het vetgehalte hoger om het voer smakelijker te maken en te voorkomen dat de kat met nierproblemen verder afvalt.
Waar baasjes bij de overstap op ander voer op moeten letten
Als de kat bij de diagnose al last heeft van misselijkheid, moet die eerst worden behandeld. Anders kan je kat het nieuwe voer met de klachten gaan associëren. Stap daarna geleidelijk over op het nieuwe voer.
Bij een chronische nierziekte moet het voer doorgaans levenslang op de aandoening zijn afgestemd. Bespreek met je dierenarts of extra vitaminen zinvol zijn en hoe je een overdosis vitaminen kunt voorkomen. Het bloed van de zieke kat moet in ieder geval regelmatig door de dierenarts worden onderzocht. Zolang de bloedwaarden niet verbeteren, mag het nierdieet niet worden stopgezet.
Kattensnacks moeten worden vermeden. Ze bevatten vaak veel fosfor en eiwitten van mindere kwaliteit. Kattenbaasjes die rauwe voeding geven, moeten advies vragen aan een dierenarts die gespecialiseerd is in voeding.
Wat als de kat het dieetvoer niet accepteert?
Als de kat moeite heeft met de overstap op ander voer, kan een fosfaatbinder een alternatief zijn. Dit middel wordt aan het voer toegevoegd en zorgt ervoor dat het lichaam van de kat minder fosfaat uit de voeding opneemt. Met bloedonderzoek kan de dierenarts bepalen of dit alternatief geschikt is voor je kat.
Let op: De keuze voor geschikt dieetvoer voor katten kan de natuurlijke lichaamsfuncties van je kat ondersteunen. Houd er echter rekening mee dat dieetvoeding ziekten niet kan genezen of voorkomen. Bespreek de juiste voeding voor je kat bovendien altijd met je dierenarts. Speciale dieetvoeding vind je in de webshop van zooplus.
Ondersteunende maatregelen
Bijkomende symptomen van nierinsufficiëntie bij katten kunnen worden verlicht met ondersteunende medicatie:
Nierinsufficiëntie bij katten: zijn er huismiddeltjes?
Met huismiddeltjes kunnen de nierproblemen van de kat helaas niet worden verlicht of genezen. Kleine trucjes kunnen echter helpen als de kat het nieuwe niervoer niet wil eten. Verwarm het voer een beetje om het aantrekkelijker te maken voor je dier. Droogvoer kun je met water mengen en laten wellen om het smakelijker te maken.
Prognose: hoelang kan een kat met nierinsufficiëntie nog leven?
Als de nieren eenmaal beschadigd zijn, kunnen ze niet van de schade herstellen. Toch kunnen een vroege diagnose en een nierdieet de gevolgen van de ziekte soms aanzienlijk beperken en de levenskwaliteit en levensverwachting van een kat met nierinsufficiëntie verbeteren.
Hoelang de kat nog te leven heeft, hangt er onder andere van af hoe ernstig de nieren al beschadigd zijn en hoe goed de behandeling aanslaat. Dierenartsen delen chronische nierinsufficiëntie bij katten in vier stadia in, waarbij stadium IV het eindstadium is. In stadium IV vertoont de kat ernstige symptomen van nierinsufficiëntie en zijn de nierwaarden sterk verhoogd. Zonder behandeling bedraagt de levensverwachting dan ongeveer 35 dagen. In eerdere stadia en bij een tijdige behandeling kan een kat met nierproblemen echter nog enkele jaren leven.
Wanneer moet je een kat met nierinsufficiëntie laten inslapen?
Als de ziekte vergevorderd is, kunnen de symptomen van nierinsufficiëntie zo ernstig worden dat de kat alleen nog maar lijdt. In dat geval kan euthanasie worden overwogen. Je dierenarts geeft je hierover persoonlijk advies.
Deze onderwerpen vind je misschien ook interessant
Belangrijke opmerking: De inhoud dient uitsluitend ter informatie en is niet bedoeld ter vervanging van professioneel advies, een diagnose of behandeling door een dierenarts. Als je vragen hebt of bezord bent over de gezondheid van je huisdier, neem dan altijd contact op met een erkende dierenarts.
Dit artikel is afkomstig uit het Duitse zooplus Magazine en is vertaald met behulp van kunstmatige intelligentie . De originele content is geschreven door specialisten uit de branche en herzien door ons redactieteam. Deze geautomatiseerde vertaling is niet door mensen bewerkt en wordt ter informatie beschikbaar gesteld.
Ik ben aan de Justus-Liebig-universiteit Gießen opgeleid tot dierenarts. Ik heb uitgebreid ervaringen in verschillende disciplines opgedaan, zoals in de geneeskunde voor kleine dieren, grote dieren en voor exoten, maar ook in de farmacologie, pathologie en voedselhygiëne. Sindsdien werk ik niet alleen als diergeneeskundig auteur, maar ben ik ook bezig met mijn wetenschappelijk onderbouwd proefschrift. Het is mijn doel om dieren in de toekomst beter tegen ziekteverwekkende bacteriën te beschermen. Naast mijn kennis als dierenarts heb ik ook persoonlijke ervaringen opgedaan. Ik heb namelijk een hond en kan daardoor de angsten en problemen, net als alle andere vragen over diergezondheid, begrijpen en uit de wereld helpen.
Het is algemeen bekend dat de leeftijd van een hond gemakkelijk kan worden afgeleid: één hondenjaar staat gelijk aan zeven mensenjaren, waarbij ook hier het ras en het gewicht van de hond belangrijk zijn. Hoe oud kunnen katten nou worden? Vanaf welke leeftijd worden katten beschouwd als oudere katten? In dit artikel lees je alles over kattenleeftijd.
Wormen bij katten zijn een akelig hoofdstuk in het leven van een kat, en van zijn of haar baasje. Helaas komen de meeste kattenvrienden (figuurlijk) met wormen in aanraking – vooral als jouw kat vrij door de buurt mag dwalen. Maar ook binnenkatten kunnen wormen oplopen door verontreinigd voer.
Maakt u zich zorgen omdat uw kat op leeftijd niet meer naar haar naam luistert? Of vraagt u zich af waarom uw huistijger haar voerbak niet meer meteen kan vinden? Waarschijnlijk heeft uw kat inmiddels een respectabele seniorenleeftijd bereikt en heeft ze nu extra zorg nodig. Ontdek hoe u de symptomen van ouderdomsverschijnselen bij uw kat vroegtijdig herkent en haar een leven biedt dat past bij haar leeftijd.
