Bloedarmoede bij de kat 

Hoe gevaarlijk is anemie bij katten?

Rode bloedcellen (erytrocyten) in het lichaam van de kat vervoeren levensnoodzakelijke zuurstof naar de cellen van alle organen. Bij anemie is het aantal rode bloedcellen in het bloed echter verminderd. Dat betekent dat er minder zuurstof beschikbaar is voor uw kat.

Wat gebeurt er als anemie niet wordt behandeld?

De voorziening van de organen van zuurstof vormt de basis voor een gezond leven. Als het zuurstoftransport door bloedarmoede beperkt is, kan anemie bij katten aanzienlijke schade veroorzaken. In het ergste geval kan het zelfs fataal aflopen.

Daarom moet anemie bij katten altijd serieus worden genomen en zo snel mogelijk worden behandeld.

Welke katten hebben vaak last van anemie?

Over het algemeen kunnen alle kattenrassen bloedarmoede krijgen. Dat komt doordat veel verschillende ziekten of verwondingen kunnen leiden tot anemie bij katten.

Symptomen: Hoe herken ik bloedarmoede bij katten?

Lijdt uw fluwelen pootje aan bloedarmoede, dan heeft ze door het lagere zuurstofgehalte in het bloed meestal minder energie dan een gezond dier. Daarnaast wijzen de volgende symptomen op anemie bij katten:

• Getroffen katten zijn meestal lusteloos en slapen meer dan normaal.
• Bij zieke dieren valt vaak op dat de oren en ledematen geleidelijk kouder worden.
• Om het bloedtekort te compenseren, verhoogt het hart van de kat zijn pompfunctie (tachycardie), waardoor u de polsslag van uw kat sterker kunt voelen.

De klachten hangen af van de oorzaak

Naast de algemene symptomen van anemie kan het voorkomen dat uw kat nog andere klachten vertoont. Deze hangen grotendeels af van de onderliggende aandoening die de bloedarmoede veroorzaakt.

Terwijl bijvoorbeeld een vergiftiging gepaard kan gaan met hevig braken, kan een nierziekte leiden tot veranderd plasgedrag en ernstige dorst.

Wanneer moet ik naar de dierenarts?

Gedraagt uw kat zich anders dan normaal, aarzel dan niet om hulp te zoeken. Hoe eerder u uw dierenarts bezoekt, hoe sneller u uw kat kunt helpen. Wacht dus niet, maar neem het zekere voor het onzekere.

Diagnose: Hoe wordt anemie bij katten vastgesteld?

Uw dierenarts kan anemie vaststellen met verschillende tests. Sommige van deze onderzoeken helpen ook om de mogelijke oorzaak te achterhalen.

Capillaire navultijd

Eerst controleert de dierenarts de capillaire navultijd van de slijmvliezen van de kat, bijvoorbeeld in de bek. Hiervoor drukt hij kort op het tandvlees en haalt daarna abrupt zijn vinger weg – nu is er een witte plek op het slijmvlies zichtbaar.

Vervolgens telt de dierenarts hoe lang het duurt voordat het slijmvlies het weefsel weer met bloed vult. Duurt dit langer dan twee seconden, dan kan de kat aan bloedarmoede lijden.

Bloedonderzoek

Een bloedonderzoek geeft informatie over de samenstelling van het bloed en mogelijke oorzaken van anemie.

Er is sprake van anemie wanneer de concentratie erytrocyten verlaagd is bij een normale hematocriet, dus het percentage bloedcellen ten opzichte van het totale bloedvolume.

Daarbij onderscheiden dierenartsen verschillende vormen van bloedarmoede:

• Regeneratieve anemie: Het aantal reticulocyten, dus jonge rode bloedcellen die in het beenmerg worden gevormd, is verhoogd en ligt boven 40 000 µl (microliter)
• Niet-regeneratieve anemie: Het totale aantal reticulocyten is verminderd en ligt onder 40 000 µl

Door een bloeduitstrijkje onder de microscoop te onderzoeken, kan de dierenarts verdere conclusies trekken en de vorm van de anemie nader bepalen:

• Normocytaire normochrome anemie: Deze vorm van anemie komt het vaakst voor bij katten en gaat meestal gepaard met niet-regeneratieve anemie. De erytrocyten lijken normaal gekleurd en hebben een normale grootte.
• Microcytaire (hypochrome) anemie: Bij deze vorm zijn de rode bloedcellen kleiner en bleker dan normaal.
• Macrocytaire anemie: Een macrocytaire anemie gaat gepaard met vergrote erytrocyten. In de meeste gevallen zijn deze sterker gekleurd.

Verdere onderzoeken bij mogelijke anemie

Bij bloedarmoede is het belangrijk om de onderliggende oorzaak te vinden. Daarom zal de dierenarts verdere onderzoeken uitvoeren. Daartoe behoren bijvoorbeeld beeldvormende onderzoeken zoals een echo of röntgenonderzoek.

Therapie: Wat te doen bij anemie bij katten?

Omdat talloze oorzaken kunnen leiden tot anemie bij katten, is een algemene gerichte therapie niet mogelijk.

Afhankelijk van de situatie helpen medicijnen zoals ontstekingsremmers en pijnstillers om de symptomen van uw kat te verlichten. In ernstige gevallen is echter een bloedtransfusie noodzakelijk.

Bloedtransfusie bij anemie

Als de dierenarts een bloedtransfusie voorschrijft, moet eerst worden gecontroleerd welke bloedgroep de te behandelen kat heeft. Zodra de dierenarts een geschikte bloeddonatie heeft gevonden, dient hij die met een speciale bloedtransfusieset toe in de ader van de zieke kat.

© yurolaitsalbert / stock.adobe.com

Oorzaken: Wat is de meest voorkomende oorzaak van anemie?

Regeneratieve anemie

Bloedverlies

• gastro-intestinale bloedingen, veroorzaakt door parasieten of een darmtumor
• Stollingsstoornissen
• Verwondingen (trauma) en vaatrupturen
• Vergiftiging met cumarinederivaten, bijvoorbeeld door rattengif

Hemolyse

Bij hemolyse worden de rode bloedcellen afgebroken als gevolg van beschadiging van het celmembraan. Hieronder valt bijvoorbeeld de zogenoemde immuungemedieerde hemolytische anemie (IHA), die overigens vaker voorkomt bij honden. Het lichaam vormt antistoffen tegen de eigen erytrocyten, waardoor deze sneller afbreken.

• ontstekingsziekten zoals polyartritis of nefritis
• Infectieziekten zoals FeLV/FIV of FIP
• Medicijnen zoals methimazol en giftige stoffen zoals uien of antivries
• Tumoren zoals lymfoom of leukemie

Niet-regeneratieve anemie

Niet-regeneratief betekent dat het beenmerg geen nieuwe rode bloedcellen meer aanmaakt. Daarvoor zijn onder andere de volgende oorzaken mogelijk.

Beenmergziekten

Bepaalde oorzaken kunnen het beenmerg beschadigen, dat verantwoordelijk is voor de aanmaak van nieuwe erytrocyten.

Hieronder vallen:

• bepaalde medicijnen of gifstoffen
• ioniserende straling
• infecties zoals FeLV of het parvovirus
• myelodysplastisch syndroom

Extramedullaire ziekten

Ligt de oorzaak buiten het beenmerg, dan spreekt men van een zogenoemde extramedullaire aandoening. Typische oorzaken zijn chronische ziekten zoals:

• infecties
• nier- en leverziekten
• tumoren

Prognose: Is anemie bij katten te genezen?

Bij bloedarmoede hangt de prognose voor uw kat af van de ernst van de anemie en de onderliggende aandoening. Belangrijk om te weten is dat een vroeg bezoek aan de dierenarts de kans op herstel kan vergroten.

Moet een anemische kat worden ingeslapen?

Euthanasie van zieke dieren is in principe het laatste redmiddel. Het wordt alleen overwogen wanneer het lijden van uw kat te groot is. Mocht uw dierenarts deze stap overwegen, dan zal hij u uitgebreid over dit onderwerp adviseren.

Meer informatie over het onderwerp inslapen vindt u in het kattenmagazine van zooplus.

Preventie: Is bloedarmoede bij katten te voorkomen?

Het is voor katteneigenaren niet altijd mogelijk om anemie bij hun fluwelen pootje te voorkomen. Buitenkatten lopen bijvoorbeeld voortdurend risico op een auto-ongeluk.

In het algemeen kunt u ziekten echter eerder herkennen en behandelen door regelmatige controles bij de dierenarts. Ook gezonde voeding en voldoende beweging zorgen voor een goede algemene conditie van uw kat.