Blaasstenen bij katten This article is verified by a vet

Gedraagt uw kat zich plotseling vreemd op de kattenbak of zoekt ze zelfs een heel andere plek om haar behoefte te doen? Blaasstenen bij katten kunnen de oorzaak zijn van dit opvallende gedrag. Helaas zijn ze voor baasjes niet gemakkelijk te herkennen. Lees daarom in dit artikel alles wat u over dit onderwerp moet weten.

kat heeft blaasstenen

Ook bij katten is het opnemen van voldoende vocht erg belangrijk.

Hoe gevaarlijk zijn blaasstenen bij katten?

Blaasstenen (urolieten) komen regelmatig voor bij katten. Helaas kunnen ze aanzienlijke schade aan zowel de urineblaas als de urinewegen veroorzaken. Dit kan leiden tot ontstekingen of zelfs een levensbedreigende urinewegobstructie. Wanneer mineralen zoals magnesium, fosfaat of calcium in grotere hoeveelheden in de urine neerslaan, klonteren ze samen en ontstaan er geleidelijk steeds grotere blaasstenen.

Neem deze aandoening daarom altijd serieus en raadpleeg bij symptomen beslist een dierenarts !

Oorzaken: hoe ontstaan blaasstenen bij katten?

De meeste getroffen dieren zijn katten van middelbare of oudere leeftijd. Blaasstenen komen bij katten ook vaak voor in het kader van FLUTD (Engels: feline lower urinary tract disease), een aandoening van de lagere urinewegen.

Blaasstenen ontstaan in de blaas zelf, in de urineleider of zelfs in de nier. Aanvankelijk vormen zich zeer kleine urinekristallen, ook wel blaasgruis genoemd, die geleidelijk samenklonteren. Na verloop van tijd worden ze groter en kunnen ze een doorsnede van enkele centimeters bereiken. Mogelijke oorzaken zijn genetische factoren, voeding en infecties die de pH-waarde van de urine beïnvloeden. Deze waarde bepaalt namelijk de zuurgraad, die op haar beurt invloed heeft op het neerslaan van bepaalde mineralen.

Omdat blaasstenen sterk verschillen in samenstelling en ontstaanswijze, delen dierenartsen deze urolieten in verschillende typen in:

  • Struvietstenen: onder de microscoop zien deze kristallen eruit als deksels van doodskisten. Ze bestaan uit een verbinding van magnesium, ammonium en fosfaat en komen ook bij gezonde katten vaker voor in alkalische urine (pH-waarde hoger dan 7,0). Een bacteriële urineweginfectie is een veelvoorkomende oorzaak van een sterke toename van struvietstenen in de urine van de kat.
  • Calciumoxalaatstenen: deze urinekristallen slaan vooral neer in zure urine (pH-waarde lager dan 7,0). Vergiftiging door antivries met ethyleenglycol kan als gevolg van acuut nierfalen een sterke ophoping van deze mineralen veroorzaken.
  • Uraatstenen: deze kristallen komen vaker voor bij honden, bijvoorbeeld als gevolg van een leveraandoening.
Hill's Prescription Diet c/d Multicare Urinary Care mit Huhn

Hill’s Prescription Diet Multicare Urinary Care natvoer met kip

  • Ondersteunt de normale werking van de urinewegen
  • Urine-alkaliserende eigenschappen: kan de pH-waarde van de urine reguleren
  • Aangepast mineraalgehalte: laag gehalte aan magnesium, calcium en vitamine D

Welke symptomen veroorzaken blaasstenen bij katten?

Omdat blaasstenen zich bij katten gedurende langere tijd ontwikkelen, treden symptomen meestal pas op wanneer ze een bepaalde grootte hebben bereikt of scherpe randen hebben gevormd. Deze irriteren het gevoelige slijmvlies en veroorzaken vervolgens ontstekingen. De ontstekingen verspreiden zich vaak naar de urinewegen en veroorzaken blaas- en nierontstekingen.

Daarnaast kunnen blaasstenen de urinewegen, bijvoorbeeld de urinebuis, blokkeren en een acute urinewegobstructie veroorzaken. Dit is een mogelijk levensbedreigende situatie die onmiddellijk door een dierenarts moet worden behandeld.

Blaasstenen en de daaropvolgende blaasontstekingen veroorzaken daarom vaak de volgende symptomen bij katten:

  • Verminderde algemene conditie, vermoeidheid, eventueel koorts en weinig zin om te bewegen
  • Likken aan de uitwendige geslachtsdelen en plassen buiten de kattenbak
  • Braken of diarree door urinevergiftiging (uremie)
  • Pijn bij het plassen (strangurie) en eventueel bloed in de urine (hematurie)
  • Problemen met plassen: minder of niet plassen (oligurie of anurie), vaker kleine hoeveelheden plassen (pollakisurie) en moeilijk en soms pijnlijk plassen (dysurie)
  • Noodgeval: ophoping van urine door een blokkade van de urinewegen en eventueel scheuren van de getroffen urinewegen, waarbij de algemene conditie plotseling verslechtert
Kat met blaasstenen likt zijn geslachtsdelen © Wirestock / stock.adobe.com
Intensief likken aan de geslachtsdelen kan wijzen op blaasstenen bij de kat.

Diagnose: hoe stelt de dierenarts blaasstenen bij een kat vast?

Als de kat slechts milde symptomen vertoont, begint de diagnose met een uitgebreid gesprek met het baasje over de medische voorgeschiedenis (anamnese). Daarna volgt een algemeen klinisch onderzoek om de huidige gezondheidstoestand van de kat te beoordelen, gevolgd door een gericht onderzoek van het urinewegstelsel.

Soms ziet de dierenarts tijdens het eerste onderzoek al tekenen van ontsteking, zoals roodheid en zwelling van de uitwendige geslachtsdelen en eventueel bloedsporen. Door de blaas te bevoelen (palpatie) beoordeelt de dierenarts bovendien de grootte van de blaas en controleert hij op verhardingen en andere afwijkingen.

Met behulp van een urinemonster kunnen eventuele urinekristallen, bloedcellen (rode bloedcellen en ontstekingscellen) en bacteriën onder de microscoop worden opgespoord. Ook kan hiermee de pH-waarde worden bepaald.

Grotere blaasstenen, zoals struvietstenen, zijn soms goed zichtbaar op een echo of röntgenfoto. Daarnaast is aanvullend bloedonderzoek belangrijk. Alleen zo kunnen de nierfunctie en de elektrolytenbalans worden beoordeeld. De dierenarts kan bijvoorbeeld een levensbedreigend verhoogde kaliumconcentratie in het bloed (hyperkaliëmie) vaststellen, die hartritmestoornissen kan veroorzaken.

Als de kat niet meer kan plassen, is er sprake van een acuut noodgeval. Om levensbedreigende nierschade en het scheuren van de blaas te voorkomen, moet de bloedsomloop van de kat onmiddellijk met een infuus worden gestabiliseerd en moet er een urinekatheter (slangetje) in de urinebuis worden ingebracht.

Blaasstenen bij katten: welke behandelingen zijn er?

Bij blaasstenen bij katten kan de dierenarts de volgende behandelingen toepassen:

  • Ondersteunende medicatie: pijnstillers en ontstekingsremmers
  • Medicijnen die blaasstenen oplossen (niet bij calciumoxalaatstenen)
  • Plaatsen van een urinekatheter
  • Vochttherapie via een infuus
  • Overstappen op speciale dieetvoeding
  • Operatieve verwijdering: grote stenen of stenen die niet kunnen worden opgelost, moet de dierenarts operatief verwijderen.

Wat zijn de kenmerken van dieetvoeding voor katten met blaasstenen?

Welke voeding geschikt is, hangt af van het type steen:

  • Dieetvoeding voor katten met struvietstenen bevat doorgaans minder magnesium en fosfaat en maakt de urine zuurder. Dit kan helpen bestaande struvietstenen op te lossen en het risico op nieuwe stenen te verlagen.
  • Calciumoxalaatstenen kunnen niet worden opgelost. Dieetvoeding voor dit type steen maakt de urine niet zuurder, maar bevat gecontroleerde hoeveelheden calcium en oxalaat. De voeding is bedoeld om het risico op nieuwe stenen te verkleinen.

Veel urinewegdiëten zorgen ervoor dat de kat meer water binnenkrijgt, bijvoorbeeld doordat de voeding de dorst stimuleert. Een urinewegdieet kan bij katten die risico blijven lopen helpen om de kans op terugkeer te verkleinen.

Let op: de keuze voor geschikte dieetvoeding kan de natuurlijke lichaamsfuncties van uw kat ondersteunen. Houd er echter rekening mee dat dieetvoeding geen ziekten kan genezen of voorkomen. Bespreek de juiste voeding voor uw kat bovendien altijd met uw dierenarts. Speciale dieetvoeding vindt u in de onlineshop van zooplus.

Prognose: wat zijn de kansen op herstel?

De prognose bij blaasstenen bij katten hangt af van het aantal, de grootte en de samenstelling van de stenen. Kleine struvietstenen kunnen, in tegenstelling tot calciumoxalaatstenen, met medicijnen worden opgelost. Daardoor zijn ze meestal gemakkelijker te behandelen.

Als de urinewegen geblokkeerd zijn en de nieren al beschadigd zijn, is er sprake van een levensbedreigende toestand. Hierbij geldt: hoe sneller de kat wordt behandeld, hoe groter de overlevingskans.

Preventie: hoe voorkom ik blaasstenen bij katten?

Helaas kunt u blaasstenen bij katten niet volledig voorkomen. In overleg met de dierenarts kan het echter zinvol zijn om langdurig over te stappen op speciale dieetvoeding. Zorg er bovendien altijd voor dat uw kat voldoende vocht binnenkrijgt.

Bij katten die weinig drinken, is de urine sterker geconcentreerd. Daarom is natvoer een goede keuze voor katten die gevoelig zijn voor urinewegaandoeningen. Naast te weinig drinken kunnen overgewicht en te weinig beweging blaasstenen in de hand werken. Deze factoren moeten daarom worden vermeden.

Meer artikelen over de urinewegen

Dit artikel is afkomstig uit het Duitse zooplus Magazine en is vertaald met behulp van kunstmatige intelligentie . De originele content is geschreven door specialisten uit de branche en herzien door ons redactieteam. Deze geautomatiseerde vertaling is niet door mensen bewerkt en wordt ter informatie beschikbaar gesteld.

Profilbild von Tierärztin Franziska Gütgeman mit Hund

Ik ben aan de Justus-Liebig-universiteit Gießen opgeleid tot dierenarts. Ik heb uitgebreid ervaringen in verschillende disciplines opgedaan, zoals in de geneeskunde voor kleine dieren, grote dieren en voor exoten, maar ook in de farmacologie, pathologie en voedselhygiëne. Sindsdien werk ik niet alleen als diergeneeskundig auteur, maar ben ik ook bezig met mijn wetenschappelijk onderbouwd proefschrift. Het is mijn doel om dieren in de toekomst beter tegen ziekteverwekkende bacteriën te beschermen. Naast mijn kennis als dierenarts heb ik ook persoonlijke ervaringen opgedaan. Ik heb namelijk een hond en kan daardoor de angsten en problemen, net als alle andere vragen over diergezondheid, begrijpen en uit de wereld helpen.


Onze meest behulpzame artikelen
2 min

Kattenleeftijd

Het is algemeen bekend dat de leeftijd van een hond gemakkelijk kan worden afgeleid: één hondenjaar staat gelijk aan zeven mensenjaren, waarbij ook hier het ras en het gewicht van de hond belangrijk zijn. Hoe oud kunnen katten nou worden? Vanaf welke leeftijd worden katten beschouwd als oudere katten? In dit artikel lees je alles over kattenleeftijd.

4 min

Wormen bij katten

Wormen bij katten zijn een akelig hoofdstuk in het leven van een kat, en van zijn of haar baasje. Helaas komen de meeste kattenvrienden (figuurlijk) met wormen in aanraking – vooral als jouw kat vrij door de buurt mag dwalen. Maar ook binnenkatten kunnen wormen oplopen door verontreinigd voer.

6 min

Ouderdomszwakte bij katten: Zo herkent u de symptomen

Maakt u zich zorgen omdat uw kat op leeftijd niet meer naar haar naam luistert? Of vraagt u zich af waarom uw huistijger haar voerbak niet meer meteen kan vinden? Waarschijnlijk heeft uw kat inmiddels een respectabele seniorenleeftijd bereikt en heeft ze nu extra zorg nodig. Ontdek hoe u de symptomen van ouderdomsverschijnselen bij uw kat vroegtijdig herkent en haar een leven biedt dat past bij haar leeftijd.