31 januari 2018 - Updated 26 juni 2019

Vlooien en teken bij katten verwijderen

vlooien en teken bij katten verwijderen

Parasieten zijn kleine plaaggeesten die zich verankeren in de huid of vacht van je kat en leven van zijn of haar bloed. Dit is niet alleen hinderlijk, maar kan ook ernstige aandoeningen veroorzaken. In dit artikel kun je alles leren wat je over parasieten bij katten, en dan vooral teken en vlooien, moet weten.

Teken bij katten

Je kent het wel: de temperaturen komen eindelijk weer nét boven de tien graden uit, de natuur wordt weer prachtig groen en de teken liggen op de loer in het hoge gras. Dit zijn de bekendste – of beruchtste – parasieten bij katten. Juist katten die genieten van de vrije natuur zijn populaire slachtoffers van deze kleine bloedzuigers. Dat is niet alleen vervelend voor je dier, maar kan ook gevaarlijk worden. Teken zijn namelijk dragers van ziekten als de ziekte van Lyme of babesiose.

Gelukkig worden katten veel minder vaak ziek van ziekteverwekkers van de teek dan honden of mensen. Vooral bij katten met een verzwakt immuunsysteem kan er wel een uitbraak voorkomen. Bovendien kunnen teken die zich aan een kat hebben vastgeklampt ook overspringen naar mensen of honden en hier ziekteverwekkers aan doorgeven.

Controleren op teken

Hoe eerder een teek ontdekt en uit de weg geruimt wordt, hoe kleiner het risico wordt op een infectie met ziekteverwekkers. Vooral in het geval van borreliën (veroorzakers van de ziekte van Lyme) is snelheid van het allergrootste belang: borreliën zitten in de darm van de teek en van daaruit verplaatsen ze zich richting de plaats van de steek, om hun nieuwe gastheer te bevolken. Dit proces duurt minstens twaalf uur. Als de teek in kwestie borreliën meedraagt en je hem op tijd weg heb gehaald, kan je kat in feite niet geïnfecteerd worden.

Idealiter onderwerp je jouw kat iedere keer als ze terugkomt van buiten aan een uitgebreide inspectie. Teken nestelen zich het liefst op plekken met dunne huid en weinig haren: let dus vooral op de kop, de oren, de nek, de buik en de binnenkant van de dijen. Vat dat niet op als instructie om de rest van het lijf helemaal niet te bekijken. Afhankelijk van hoeveel bloed de teek al heeft opgezogen kan hij ter grootte van een speldenknop of zo groot als een kers zijn. Ze zijn dus soms niet zo goed te zien, en soms juist niet te missen.

Teken uit de vacht krijgen

De makkelijkste manier om een teek uit de vacht van je huisdier – of eventueel een mensenhuid – te krijgen is een tekentang. Met hun speciaal gevormde snuit verankeren deze kleine bloedzuigers zich in de huid van hun gastheer. Met een tekentang kun je ze er voorzichtig uittrekken. Voorkom koste wat het kost dat je het insect kapotknijpt! Niet omdat je zo’n goed hart moet hebben, maar omdat hun maaginhoud vol ziekteverwekkers anders alsnog via de wond in het bloed van je huisdier terecht kunnen komen. Daarnaast moet je ervoor zorgen dat de teek helemaal weg is. De kop kan namelijk blijven steken en daardoor kan de wond gaan ontsteken.

Huismiddeltjes tegen teken zoals olie, lijm of nagellakverwijderaar raden wij u niet aan te gebruiken. Ook deze middeltjes kunnen de teek breken, waardoor ziekteverwekkers in de wond terechtkomen.

vlooien en teken bij katten verwijderen

Teken verwijderen bij katten: stappenplan

  1. Gebruik een tekentang.
  2. Houd de tang zo dicht mogelijk bij de huid van je kat.
  3. Pak de kop van de teek vast en trek deze voorzichtig en gelijkmatig uit de steekwond.
  4. Controleer goed of de teek helemaal weg is.
  5. Maak de wond schoon met desinfectiemiddel en houd de wond goed in de gaten. Mocht deze plek gaan ontsteken, zoek dan een dierenarts op.
  6. Houd de tekenbeet de komende tijd in gedachten – mocht je kat wat ziekelijk of zwakjes worden, koorts krijgen of zich gewoon anders gedragen, breng hem dan naar een dierenarts en vertel deze over de tekenbeet.

Zodra je de teek met succes hebt weggehaald, blijf je achter met de vraag wat je ermee aanmoet. Teken zijn erg stevig, zodat sommige kattenbaasjes brute methoden zoals verbranden inzetten, om zijn dier en zichzelf te beschermen. Hier een simpele truc om gebruik van te maken: leg de uitgenomen teek in een stukje plakband en vouw dat dubbel. Dan weet je zeker dat de teek nooit meer terug kan komen.

Ziekten die teken met zich meedragen

Teken zijn niet alleen simpele ongewenste gasten, maar kunnen ook wat ziekten met zich meebrenen die je echt niet moet onderschatten. Katten raken weliswaar niet zo snel met deze ziekteverwekkers geïnfecteerd, maar dieren met een verzwakt immuunsysteem lopen meer gevaar. Dit zijn onder andere:

  • Borreliose: Ook wel bekend onder de naam ziekte van Lyme. Deze ziekte wordt veroorzaakt door bepaalde leden van het geslacht Borrelia. Deze bacteriën hebben parasieten zoals teken nodig om overgedragen te worden, om bijvoorbeeld via zo’n tekensteek in het bloed van een nieuwe gastheer terecht te komen en zich verder voort te planten.
  • Babesiose, ook wel tekenkoorts: Dit is een infectieziekte die veroorzaakt wordt door ééncellige parasieten, Babesia. Via een steek van de zogenaamde Dermacentor reticulatus (een bepaalde tekensoort) kunnen de Babesia in het bloed van een dier terechtkomen en aldaar de rode bloedcellen aanvallen.
  • Anaplasmose: De veroorzaker van deze infectieziekte is een bacterie van het geslacht Anaplasma. Ook deze worden door teken overgedragen om daarna de witte bloedcellen aan te vallen.

Voorkomen van teken bij katten

Het is welbekend dat dit beter is dan genezen – bescherm je kat dan ook preventief tegen tekensteken en minimaliseer het risico op het oplopen van een ziekte. Hiervoor zijn er verschillende preparaten op de markt (antiparasitica), die teken doden of bij voorbaat voorkomen dat ze zich vastzuigen.

  • Spot-ons: spot-ons werken tot vier weken tegen teken en andere soorten ongedierte. Je plakt ze tussen de schouderbladen van je huisdier. Daar wordt de werkzame stof langzaamaan door de huid opgenomen. De plaatsing van het middeltje is belangrijk, omdat je kat hier niet bij zal kunnen en het er dus niet voortijdig vanaf kan halen. Het middeltje kan dus alles doen wat het zou moeten.
  • Sprays: ongediertesprays werken effectief tegen teken en andere soorten ongedierte. Vanaf het moment van aanbrengen blijft de bescherming tot vier weken intact.
  • Halsbanden: Een andere mogelijkheid om katten te beschermen tegen ongedierte zijn ongediertehalsbanden. Doe ze gewoon om de nek van je dier en ze werken dan al als preventieve bescherming tegen ongedierte.

Mocht je kat toch parasieten met zich meedragen, is het essentieel dat je alleen middeltjes gebruikt die ook daadwerkelijk geschikt zijn voor katten. Middeltjes voor honden bevatten vaak het stofje permethrin, dat honden prima kunnen verdragen, maar dat giftig is voor katten. In het ergste geval kan een middeltje met deze stof dodelijke gevolgen hebben voor je lieve kat.

vlooien en teken bij katten verwijderen

Vlooien bij katten

Als je kat geplaagd wordt door constante jeuk, kan het zijn dat dat door vlooien komt. Vlooien zijn de beroemdste (of eerder de beruchtste) parasieten bij katten en zijn helaas niet alleen maar lastig: ze kunnen af en toe ook tot aandoeningen leiden.

Over het algemeen krijgt een dier vlooien door contact met een ander dier dat al door vlooien geteisterd is. Maar vlooien nestelen zich ook graag in weefsel zoals tapijten, kussens of stoffen meubilair. Als een volwassen vlo eenmaal een geschikte gastheer (of -vrouw) gevonden, gaat hij maar zelden over naar een andere. In principe blijft hij permanent op zijn slachtoffer en doet zich tegoed aan het bloed daarvan. Vlooien planten zich razendsnel voort: vrouwtjes produceren gemiddeld 30 eitjes per dag. Deze worden in de vacht van de kat gelegd en dwarrelen naar beneden. Zo komen ze in de omgeving van het dier terecht – op de bank, op de krabpaal of op de grond bijvoorbeeld. Vier tot twaalf dagen later komen de larven uit de eitjes. Deze voeden zich met de uitwerpselen van andere vlooien en celmateriaal, dat ook allemaal van de kat afvalt. De larven ontpoppen en kort daarna zijn ze nieuwe vlooien, die allemaal op zoek moeten naar een gastheer. Het is daarom belangrijk om in het geval van vlooien niet alleen tegen de volwassen vlooien ten strijde te trekken, maar ook de eitjes en de larven te bestrijden.

Vlooien zijn op mensen overdraagbaar. De verschillende vlooiensoorten zijn weliswaar op bepaalde diersoorten gespecialiseerd (zo zijn er onder andere de honden- en de kattenvlo), maar de parasieten zijn zelf niet bepaald kieskeurig.

Vlooien herkennen bij katten

Je moet meer dan arendsogen hebben om een vlo met het blote oog te kunnen herkennen – hij is maar een paar millimeter groot. Het belangrijkste en duidelijkste symptoom van vlooien is enorme jeuk. Je zult kunnen merken dat je kat veel meer aan het krabben is, zich vaker wast of bijt. Hierbij kan het dier zich verwonden of kan hij last krijgen van eczeem.

Als je vermoedt dat je dier last heeft van vlooien zul je het dier moeten onderzoeken. Als je een exemplaar vindt, is je diagnose snel gesteld. Zo niet, kun je je kat op vlooienuitwerpselen onderzoeken, dit is ook een duidelijke indicatie.

Zo weet je of je kat vlooien heeft:

  1. Zet je huisdier op een glad oppervlak dat licht genoeg is om de sporen te herkennen van vlooienuitwerpselen als die uit de vacht vallen. Een tegelvloer of de badkuip is hier een uitstekende plaats voor.
  2. Kam nu de vacht van je kat grondig door met een zo fijn mogelijke kam. Als er vlooienuitwerpselen in de vacht zitten, blijven die zwarte korreltjes in de kam hangen of vallen ze op de ondergrond.
  3. Verzamel de korreltjes voorzichtig op een witte doek en maak ze voorzichtig nat.
  4. Als de korreltjes daadwerkelijk vlooienuitwerpselen zijn, zullen ze oplossen en rode vlekken op de doek achterlaten. De uitwerspelen zijn namelijk verteerd bloed van je kat.

Vlooiengevaar

Vlooien zijn ook niet alleen lastig, maar kunnen ook gevaarlijk zijn. De volgende gevaren liggen op de loer:

  • Anemie: Bij een heftige vlooienbesmetting kan je kat veel bloed verliezen, wat op zijn beurt weer anemie (bloedarmoede) tot gevolg heeft.
  • Vlooienspeekselallergie: Als de vlo toeslaat, spuit hij ook speeksel mee het lichaam in – net als muggen overigens. Dit zorgt voor de typische jeuk. Bij sommige katten zorgt dit speeksel voor een allergische reactie.
  • Lintwormen: Vlooien kunnen eitjes van lintwormen met zich meedragen. Als dit het geval is en je kat de vlo in kwestie opvreet, komen de eitjes in de darm van je huisdier terecht en zullen ze hier uitgroeien tot lintwormen. Mocht je kat vlooien hebben, laat haar dan voor de zekerheid ontwormen.
  • Hemobartonellose: Deze infectieziekte wordt veroorzaakt door bacteriën van de familie Mycoplasma (Hemobartonella felis). Vlooien zijn dragers van deze bacteriën, die de rode bloedlichaampjes van katten aanvallen en vernielen.
  • Bartonellose (kattenkrabziekte): Vlooien zijn de primaire dragers van bartonellen. In principe leiden deze bacteriën bij katten niet tot ziektesymptomen, maar als ze op mensen worden overgedragen kan dat bartonellose (kattenkrabziekte) veroorzaken.
vlooien en teken bij katten verwiijderen

Vlooien bij katten bestrijden

Om parasieten zoals vlooien van je kat af te krijgen, moet je niet alleen je huisdier, maar ook de omgeving van het dier behandelen.

  1. Behandelen van het dier en de partnerdieren
    Er zijn verschillende middeltjes op de markt voor vlooienbestrijding bij katten: spot-ons, die je tussen de schouderbladen van het dier plakt, ongediertesprays en ongediertehalsbanden. Ook tabletten met een bepaalde effectiviteitstermijn kun je krijgen.
  2. Behandelen van de omgeving
    Als je kat vlooien heeft, moet je echt de omgeving meebehandelen, om de vlooien in al hun ontwikkelingsstadia te doden. Was kussens en dekens enzovoorts op ten minste 60°C. Neem er vaker eens de stofzuiger bij en zuig grondig alle relevante plaatsen. Na de eerste stofzuigbeurt is het belangrijk dat je de stofzuigerzak los verpakt en weggooit. Je kunt de omgeving als extraatje ook nog eens met ongediertespray behandelen.

In onze webshop vind je alle producten voor ongediertebestrijding, zoals spot-on preparaten en halsbanden. Ook een tekentang bestel je voordelig bij zooplus!

Meest gelezen artikelen

Wormen bij katten

Wormen bij katten zijn een akelig hoofdstuk in het leven van een kat, en van zijn of haar baasje. Helaas komen de meeste kattenvrienden (figuurlijk) met wormen in aanraking – vooral als jouw kat vrij door de buurt mag dwalen. Maar ook binnenkatten kunnen wormen oplopen door verontreinigd voer.

Bepaal het geslacht bij kittens

De geslachtsdelen van vrouwtjes- en mannetjeskittens zijn minder goed uit elkaar te houden dan bij volwassen katten. Zelfs experts zoals dierenartsen maken zo nu en dan fouten bij het bepalen van het geslacht van je huisdier. In dit artikel verraden wij je hoe je kunt herkennen of je kitten een jongetje of een meisje is.

Castratie en sterilisatie bij katten

Er is nauwelijks iets schattiger in de wereld dan kittens. Helaas vinden niet alle kattenkinderen een leuk huis. Als zwerfkatten zonder eigenaar met elkaar of met loslopende katten paren, is een leven vol ellende voor hun nakomelingen bijna onvermijdelijk. Castratie en sterilisatie bij katten voorkomen onnodig lijden.