Sledehonden: Diervriendelijk of dierenmishandeling?

Wat is een sledehond?

In principe kunnen alle honden die voor een hondenslee worden gespannen als sledehonden worden beschouwd. Met behulp van een tuig en lijnen zijn de middelgrote dieren verbonden met de slee en razen ze samen met de bestuurder van het span, de zogeheten musher, door besneeuwde winterlandschappen.

In engere zin verstaat men onder de term sledehonden bepaalde rassen die door hun afkomst, kenmerken en natuurlijke gedrag bijzonder geschikt zijn voor de sledehondensport. De Fédération Cynologique Internationale (FCI), de grootste kynologische overkoepelende organisatie, erkent slechts vier rassen als klassieke sledehonden.

Sledehondenrassen

Door de FCI erkende sledehondenrassen zijn de Siberian Husky, de Alaskan Malamute, de Samojeed en de Groenlandse hond. Daarnaast zijn er nog andere noordelijke hondenrassen die uitstekende sledehonden zijn, zoals de Canadese Eskimohond, de Jakoetse Laika en de Scandinavian Hound.

Goed om te weten: de meeste dieren die tegenwoordig deelnemen aan sledehondenraces zijn kruisingen. Het gaat daarbij om kruisingen van de hierboven genoemde noordelijke rassen of honden met een heel andere afkomst.

Jachthonden vs. sledehonden

Op korte en middellange afstanden worden graag jachthondachtige viervoeters ingezet, omdat zij sneller hun prestatiegrens bereiken. Voor langere afstanden hebben de oorspronkelijke noordelijke sledehonden zich daarentegen bewezen. Deze zijn van nature optimaal aangepast aan ijzige temperaturen en kunnen over grote afstanden langdurig topprestaties leveren.

© sir_j / stock.adobe.com

Kenmerken en eigenschappen

De klassieke sledehondenrassen Siberian Husky, Alaskan Malamute, Samojeed en Groenlandse hond zijn nauw verwant aan de wolf. Ze lijken niet alleen sterk op de wilde voorouder van onze huishonden, maar blaffen meestal ook niet. In plaats daarvan huilen en janken sledehonden net als wolven.

Typisch voor sledehonden zijn hun grote uithoudingsvermogen en enorme werklust. Ze hebben een sterke bewegingsdrang en een onweerstaanbare drang om te rennen. Rennen zit hen in het bloed, want ze worden al eeuwenlang precies daarvoor gefokt.

Wat sledehonden kunnen presteren

Goed getrainde dieren kunnen op één dag een slee tot wel 200 kilometer trekken. Op korte afstanden bereiken ze topsnelheden tot 40 kilometer per uur. Op langere raceafstanden ligt de gemiddelde snelheid tussen de 16 en 23 kilometer per uur.

Sledehonden zijn robuuste viervoeters die goed bestand zijn tegen kou. Zelfs bij zware inspanning en lage temperaturen kunnen deze aanpasbare honden topprestaties leveren.

Ze hebben een ruwe bovenvacht met veel onderwol, worden ongeveer 70 centimeter groot en wegen tot 45 kilogram. Dankzij hun weerstand en sterke hart- en vaatstelsel kunnen sledehonden ondanks sportieve topprestaties ook met relatief weinig voer toe.

Geschikt als gezinshond?

De viervoeters vertonen sterk sociaal gedrag en leven net als wolven het liefst in roedels. Binnen de groep heerst een strikte rangorde die steeds opnieuw wordt “uitgevochten” – soms met tanden erbij. Overigens hoeft de leider die vooraan in het span loopt niet per se de roedelleider te zijn.

Sledehonden waarderen de nabijheid van hun gezin, maar zijn vaak minder op mensen gericht en van nature eigenzinniger dan andere rassen. Van de vier klassieke sledehondenrassen geldt de sociale Samojeed als de meest gezinsvriendelijke.

Oorsprong en geschiedenis van sledehonden

De geschiedenis van sledehonden gaat terug tot ongeveer 100 v.Chr. In de noordelijke regio’s van de aarde vertrouwen mensen al eeuwenlang op de kracht en het uithoudingsvermogen van sledehonden. Vermoed wordt dat in Noord-Siberië honden al vóór andere trekdieren zoals paarden en runderen werden ingezet.

De namen van de verschillende rassen verwijzen naar de inheemse volkeren die ze oorspronkelijk fokten of naar de regio waar ze vandaan komen. Zo was de Siberian Husky ooit een trouwe metgezel van Siberische nomadenvolken, zoals de Tsjoektsjen en de Jakoeten. De Alaskan Malamute komt uit het noordwestelijke poolgebied en is vernoemd naar de daar levende Mahlemiut.

Fokkerij en toepassingsgebieden

Vooral in Canada en Alaska waren sledehondenraces aan het begin van de 20e eeuw erg populair. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden de dieren echter ook in verschillende regio’s ingezet voor militaire doeleinden, bijvoorbeeld om goederen of gewonden te vervoeren.

Halverwege de 20e eeuw verloren veel mensen hun interesse in sledehondenraces, wat ook gevolgen had voor de fokkerij. Vanaf dat moment werden sledehonden vooral gefokt voor hondenshows, waar de mooiste dieren werden bekroond. Bij het fokken werd daarom steeds meer nadruk gelegd op het voldoen aan de rasstandaarden en minder op de prestaties van de dieren.

Verschillende foklijnen

Slechts weinig sledehonden werden toen nog gefokt voor de hondensport. De verdeling van foklijnen in showhonden en werkdieren werkt tot op de dag van vandaag door. Het uiterlijk alleen zegt namelijk niets over hoe sportief een sledehond is. Sinds de jaren 70 zijn sledehondenraces weer populairder geworden, maar ze liggen ook steeds vaker onder vuur van dierenbeschermers.

Zijn sledehondenraces dierenmishandeling?

Veel dierenbeschermers beschouwen sledehondenraces en sledehondentochten als dierenmishandeling. Sommige honden gaan tijdens de zware races namelijk tot het uiterste – en daar zelfs overheen. Pootblessures, botbreuken en/of gewrichtsontstekingen kunnen het gevolg zijn van deze sportieve topprestaties. Tijdens de Iditarod, de langste hondenslederace ter wereld, zijn ook al meerdere dieren om het leven gekomen.

Daarnaast lijden veel sledehonden aan rasgebonden aandoeningen. Zo worden bij husky’s opvallend vaak dysplasieën en aandoeningen van het ruggenmerg vastgesteld. Samojeden zijn gevoelig voor diabetes en enkele andere ziekten. Daarom zijn dierenbeschermers van mening dat bij sledehonden sprake is van doorfok.

Verschillende meningen

Een ander verwijt richt zich op de hondeneigenaren: zij zouden hun dieren in kennels of aan kettingen houden en ze alleen loslaten voor training of wedstrijden. Afgedankte honden die geen prestaties meer kunnen leveren, zouden naar het asiel worden gebracht – of simpelweg worden gedood.

Fans van de hondensport zijn het daar niet mee eens. Volgens hen passen rennen en trekwerk juist bij de natuur van sledehonden. Vanuit hun perspectief is het dierenmishandeling om deze energieke rassen in een kleine stadswoning zonder voldoende beweging te houden.

Conclusie: topsporters op vier poten

Sledehonden zijn fascinerende viervoeters: hun oorspronkelijke uiterlijk, enorme werklust en sportieve uithoudingsvermogen maken hen heel bijzonder. Als brave huis- en gezinshonden zijn de meeste van hen minder geschikt. Ze horen thuis bij ervaren eigenaren die weten hoe ze moeten omgaan met de speciale behoeften van deze dierlijke topsporters.