Blaasstenen bij de hond: symptomen en behandeling van urolithiasis This article is verified by a vet

Als uw viervoeter niet meer plast, kan dat wijzen op urinestenen. Onbehandeld kunnen deze afzettingen in de urinewegen pijnlijk of zelfs levensbedreigend zijn. Lees hier waarom blaasstenen gevaarlijk zijn voor honden en hoe u de vorming ervan kunt voorkomen.

Echografie bij hond voor het opsporen van blaasstenen

Om bepaalde blaasstenen bij honden zichtbaar te maken, gebruiken dierenartsen echografie.

Wat zijn blaasstenen bij honden?

Blaasstenen zijn kristalafzettingen die zich in de urinewegen van honden kunnen vormen. Ze komen voor in de nieren, maar ook in de urineleiders, urinebuis of blaas. Ze worden ook urinestenen of urolithen genoemd. Wanneer honden hieraan lijden, spreekt men van urolithiasis.

Urinestenen bij honden ontstaan wanneer er te veel opgeloste zouten in de urine van de getroffen viervoeter aanwezig zijn. Deze zouten klonteren geleidelijk samen en vormen eerst gruis en later kristallen. Na verloop van tijd kunnen hieruit ook grotere stenen (concrementen) ontstaan.

Stenen in de urinebuis bij honden komen vooral voor bij reuen en kunnen de urinestroom blokkeren of belemmeren. Door dit risico en omdat urinestenen pijnlijk kunnen zijn voor getroffen dieren, is het belangrijk om op typische symptomen te letten en tijdig een dierenarts in te schakelen.

Blaasstenen bij honden: deze 5 soorten bestaan er

Afhankelijk van het ras en de oorzaak komen bij honden verschillende soorten urinestenen voor. Dierenartsen onderscheiden vijf verschillende soorten blaasstenen bij honden, die we hieronder kort voorstellen.

1. Struvietstenen (magnesium-ammonium-fosfaat-hexahydraat)

Heeft uw hond blaasstenen, dan gaat het waarschijnlijk om struvietstenen. Dit zijn de meest voorkomende urolithen bij honden. De vorming van struvietkristallen wordt meestal veroorzaakt door urineweginfecties en de daarbij betrokken bacteriën.

De bacteriën produceren een enzym dat de concentratie ammoniak en kooldioxide in de urine verhoogt. Uit ammoniak ontstaat ammonium, dat samen met magnesium en fosfaat de struvietkristallen vormt.

2. Calciumoxalaatstenen (Ca-oxalaatstenen)

Veel urinewegproblemen bij honden worden ook veroorzaakt door calciumoxalaatstenen. Dit is de op één na meest voorkomende soort urinesteen en ontstaat door te veel calcium dat de hond bijvoorbeeld via voeding binnenkrijgt. De nieren scheiden het overtollige calcium via de urine uit.
Andere oorzaken van calciumoxalaatstenen:

  • overactieve bijschildklieren
  • opname van te veel vitamine D
  • kankeraandoeningen zoals lymfoom

3. Uraatstenen

Deze blaasstenen komen vaak voor bij dalmatiërs, omdat dit hondenras urinezuur (uraat) minder goed kan omzetten dan andere honden. Toch kunnen ook andere rassen last krijgen van deze blaasstenen. Dat is bijvoorbeeld het geval bij honden met een levershunt: de afwijking in de bloedvaten van de lever kan een ophoping van giftige stoffen in het lichaam bevorderen.

4. Cystinestenen

Rassen zoals chihuahua’s, münsterlanders, Engelse bulldogs en newfoundlanders hebben vaker dan andere last van deze vorm van blaasstenen bij honden.

Daarbij bevindt zich te veel van het slecht wateroplosbare aminozuur cystine in de urine, waardoor het zich ophoopt tot cystinekristallen. Het risico neemt toe wanneer u uw hond voeding geeft met te veel eiwitten, die de urine sterk verzuren.

5. Silicaatstenen

Blaasstenen van silicaat komen slechts zelden voor bij honden. Ze kunnen in de urinewegen ontstaan wanneer uw hond grote hoeveelheden silicaatrijk voer binnenkrijgt.

Er kunnen ook mengvormen voorkomen. Om vast te stellen om welk type blaasstenen het gaat, kan laboratoriumonderzoek nodig zijn.

Oorzaken van urolithiasis: hoe ontstaan blaasstenen bij honden?

Wanneer zich kristallen in de urine van honden vormen, kan dat verschillende oorzaken hebben. De volgende factoren verhogen het risico op blaasstenen bij honden:

  • bacteriële infecties van de urinewegen
  • het geven van voeding die urinestenen bevordert
  • genetische factoren (erfelijkheid)
  • andere onderliggende aandoeningen die de urinewegen vernauwen
  • te lage vochtopname

Symptomen: wat zijn de tekenen van blaasstenen bij honden?

Het klinische beeld hangt af van om welke van de vijf typische urinestenen het gaat, hoe groot de steen is en op welke plek deze zich in de urinewegen bevindt.

Tot de meest voorkomende symptomen die samenhangen met urinestenen en kunnen wijzen op urinewegproblemen bij honden behoren onder andere:

  • vaak kleine beetjes urine uitscheiden (pollakisurie)
  • bloed in de urine (hematurie)
  • pijn bij het plassen (strangurie)

Scheidt uw hond onvoldoende urine uit, dan kunnen giftige stoffendie eigenlijk via de urine uitgescheiden zouden moeten worden, in het lichaam achterblijven. Dit kan leiden tot braken, diarree of verlies van eetlust.

Moet ik bij een teken van blaasstenen meteen naar de dierenarts?

Kan uw hond niet meer plassen, dan is er sprake van een medisch noodgeval. Laat uw viervoeter in dat geval zo snel mogelijk onderzoeken door een dierenarts. Zo kan een gevaarlijke verstopping van de urinebuis vroegtijdig worden vastgesteld en behandeld.

Hiervoor brengt de dierenarts eerst een urinekatheter in bij uw huisdier, zodat de urine weer kan wegstromen. Daarnaast dient de dierenarts uw hond via een infuus vocht en elektrolyten toe als zijn bloedsomloop uit balans is geraakt.

Diagnose: hoe kunnen blaasstenen bij honden worden vastgesteld?

De dierenarts voelt eerst voorzichtig de blaas van de hond om voelbare afwijkingen uit te sluiten. Daarbij let hij erop of uw hond tijdens het onderzoek pijn ervaart.

Struvietkristallen onder de microscoop bij de hond © Todorean Gabriel / stock.adobe.com
Zo zien de typisch doodskistvormige struvietkristallen eruit onder de microscoop. Ze zijn het meest voorkomende type blaasstenen.

Beeldvormende technieken en urineonderzoek geven duidelijkheid

Met behulp van beeldvormende technieken zoals echografie of röntgenfoto’s kan de dierenarts blaasstenen opsporen. Terwijl sommige blaasstenen zichtbaar zijn op een echo, zoals cystine- en uraatstenen, kunnen urinestenen zoals Ca-oxalaatstenen en struvietstenen worden vastgesteld met een röntgenfoto.

Beeldvormende technieken helpen bovendien om afwijkingen in de urinewegen zoals gruis, een overvolle blaas of uitgezette nierbekkens uit te sluiten.

Om de kristallen met zekerheid vast te stellen, neemt de dierenarts daarnaast een urinemonster af voor analyse onder de microscoop. Aan de hand van typische kenmerken kan de arts de kristallen in de urine betrouwbaar identificeren.

Behandeling: zo verloopt een behandeling van blaasstenen

Afhankelijk van het type blaassteen zijn er verschillende behandelmogelijkheden. Als de blaasstenen vanwege hun grootte en locatie operatief kunnen worden verwijderd, adviseert de dierenarts doorgaans een operatie (cystotomie).

Wat kost een operatie voor blaasstenen bij honden?

De kosten van een operatie voor blaasstenen bij honden hangen af van de ingreep en het geldende tarief. Dit tarief wordt toegepast op de kosten van diergeneeskundige behandelingen die zijn vastgelegd in de Gebührenordnung für Tierärzte (GOT) en hangt onder andere af van de complexiteit van de operatie. Een kostenraming voorafgaand aan de operatie geeft duidelijkheid.

Blaasstenen behandelen met medicijnen

Als een chirurgische verwijdering van blaasstenen niet mogelijk is, kunnen bepaalde medicijnen de blaasstenen bij honden zonder operatie oplossen. Medicijnen die de urine verzuren helpen bijvoorbeeld om struvietstenen uit de urinewegen te verwijderen. Andere werkzame stoffen kunnen uraatstenen oplossen.

Aanvullende maatregelen

Heeft de dierenarts een urineweginfectie vastgesteld, dan bestrijdt hij de ziektekiemen ook met behulp van antibiotica. Om de infectie gericht te behandelen en resistentie te voorkomen, laat hij de ziekteverwekker in een laboratorium testen op bepaalde antimicrobiële stoffen.

Een langdurige aanpassing van de voeding met speciale dieetvoeding kan eveneens deel uitmaken van de behandeling.

Opmerking: de keuze van geschikte dieetvoeding kan de natuurlijke lichaamsfuncties van uw hond ondersteunen. Houd er echter rekening mee dat dieetvoeding ziekten niet kan genezen of voorkomen. Overleg de juiste voeding voor uw hond daarom altijd met uw dierenarts. Speciale dieetvoeding vindt u in de webshop van zooplus.

Verwijderde blaasstenen van een hond voor laboratoriumanalyse © Evgeniy Kalinovskiy / stock.adobe.com
Na de ingreep verzamelt de dierenarts de blaasstenen om ze in een laboratorium te laten analyseren.

Prognose bij urolithen bij honden

Ongeveer een kwart van alle geopereerde viervoeters ontwikkelt na verloop van tijd opnieuw blaasstenen (recidieven). Daarom is het belangrijk dat u in overleg met uw dierenarts alle maatregelen opvolgt om recidieven te voorkomen.

Preventie: zo beschermt u uw hond tegen blaasstenen

Om urinestenen zoals struvietstenen bij honden te voorkomen, zijn twee zaken belangrijk:

  • Zorg ervoor dat u uw hond altijd evenwichtig voedt. Heeft hij al eens last gehad van struvietstenen of calciumoxalaatstenen, dan kan in overleg met de dierenarts een overstap naar dieetvoeding aan te raden zijn. Uw dierenarts legt u graag uit waar u op moet letten bij het kiezen van voeding.
  • Zorg ervoor dat uw hond altijd toegang heeft tot vers drinkwater. Als urine te lang in de blaas blijft, bevordert dit de vorming van blaasstenen. Daarom is het belangrijk om meerdere keren per dag met uw hond te gaan wandelen.

In het zooplus Magazine vindt u waardevolle informatie over hondenvoeding en tips om kieskeurige viervoeters meer te laten drinken.

Meer artikelen over vergelijkbare onderwerpen

Dit artikel is afkomstig uit het Duitse zooplus Magazine en is vertaald met behulp van kunstmatige intelligentie . De originele content is geschreven door specialisten uit de branche en herzien door ons redactieteam. Deze geautomatiseerde vertaling is niet door mensen bewerkt en wordt ter informatie beschikbaar gesteld.

Profilbild von Tierärztin Franziska Gütgeman mit Hund

Ik ben aan de Justus-Liebig-universiteit Gießen opgeleid tot dierenarts. Ik heb uitgebreid ervaringen in verschillende disciplines opgedaan, zoals in de geneeskunde voor kleine dieren, grote dieren en voor exoten, maar ook in de farmacologie, pathologie en voedselhygiëne. Sindsdien werk ik niet alleen als diergeneeskundig auteur, maar ben ik ook bezig met mijn wetenschappelijk onderbouwd proefschrift. Het is mijn doel om dieren in de toekomst beter tegen ziekteverwekkende bacteriën te beschermen. Naast mijn kennis als dierenarts heb ik ook persoonlijke ervaringen opgedaan. Ik heb namelijk een hond en kan daardoor de angsten en problemen, net als alle andere vragen over diergezondheid, begrijpen en uit de wereld helpen.


Onze meest behulpzame artikelen
9 min

Loopsheid van het teefje

De loopsheid bij teefjes is een heel normaal, natuurlijk verschijnsel. Toch maken veel hondenbezitters zich zorgen over het vreemde gedrag van het teefje. Ze ergeren ze zich aan vlekken op het nieuwe tapijt en zijn bang voor een ongewenst nestje. Hier lees je wat je over de loopsheid van jouw hond moet weten en hoe je de periode waarin de hond loops is zonder stress kunt doorstaan. Lees hier meer over de loopsheid van het teefje.

6 min

Giardia bij honden

Heeft jouw hond last van terugkerende problemen met maag en darmen? De oorzaak zou Giardia kunnen zijn, die de dunne darm van jouw viervoeter koloniseert. Lees in het volgende artikel alles wat je moet weten over deze eencellige parasieten.

3 min

Tanden wisselen bij honden

Puppy's zijn ontzettend schattig en houden het nieuwe thuis flink bezig, vooral wanneer de eerste melktanden doorkomen. Wij leggen uit wat je als hondenbezitter over het wisselen van tanden bij de hond moet weten en hoe je deze pijnlijke periode voor je puppy zo aangenaam mogelijk kunt maken.