Dementie (Alzheimer) bij honden: symptomen, behandeling & levensverwachting 

Wat is Alzheimer bij honden?

Seniele dementie is een ongeneeslijke aandoening van het zenuwstelsel. Ze komt voor bij honden, mensen en andere huisdieren zoals katten. Bij onze harige vrienden wordt ze ook wel het cognitief disfunctiesyndroom (CDS) of honden-Alzheimer genoemd.

Wat gebeurt er bij dementie in het lichaam van de hond?

Dementie gaat gepaard met veranderingen in hersenstructuren. Deze verschrompelen (degenereren), doordat verschillende eiwitten zich afzetten. Daartoe behoren vooral ß-amyloïdeplaques en het ouderdomspigment lipofuscine. Tot nu toe is niet duidelijk waarom deze stoffen zich ophopen in de zenuwcellen. In elk geval verslechteren daardoor de cognitieve vaardigheden van getroffen honden blijvend.

Onder cognitie vallen onder andere de volgende vaardigheden:

• Aandacht
• Waarneming
• Geheugen
• Leervermogen

Symptomen: Hoe merk ik of mijn hond dementie heeft?

Dementie moet duidelijk worden onderscheiden van de natuurlijk optredende ouderdomsverzwakking bij honden. Zo is het voor oudere honden normaal om overdag meer te rusten en minder te eten. Merkt u echter de volgende signalen bij uw viervoeter op, dan is het goed om alert te zijn.

Veranderingen in het slaapritme

Honden hebben een vergelijkbaar dag-nachtritme als mensen, waarbij ze overdag meer slaap nodig hebben. Bij honden met dementie kan dit gedrag veranderen. Zo slapen ze overdag vaker en hebben ze ’s nachts meer wakkere fases. Ook kan langdurige slapeloosheid ’s nachts (insomnie) optreden.

Is een hond met dementie onrustig?

Tijdens het slapen vallen honden met dementie bovendien op door toegenomen onrust, bijvoorbeeld doordat ze sterk hijgen of plotseling geschrokken wakker worden.

Desoriëntatie

Het niet herkennen van bekende personen of doelloos rondlopen zijn de eerste duidelijke tekenen van dementie bij honden.

Daarnaast uit desoriëntatie zich ook door staren naar niet-bestaande dingen of vreemd stil blijven staan achter meubelstukken. Roept u uw hond om te eten en loopt hij naar een verkeerde plek, dan is dat een ander teken van dementie.

Vergeetachtigheid

De meeste commando’s zoals ‘zit’ of ‘af’ heeft uw hond al in zijn puppy- en jongehondentijd geleerd. Terwijl oude maar gezonde honden commando’s soms niet opvolgen door een verminderd gehoor, vallen honden met dementie eerder op door het vaak vergeten van eenvoudige commando’s.

Verlies van zindelijkheid

Zindelijkheid is aangeleerd gedrag. Raakt dit gedrag door Alzheimer in vergetelheid, dan laten zieke honden herhaaldelijk urine in huis achter. Vaak gebeurt dit zonder enige waarschuwing.

© Mary Lynn Strand / stock.adobe.com

Diagnose: Wat doet de dierenarts bij dementie?

Er bestaat geen test waarmee dementie bij honden eenduidig kan worden aangetoond. Desondanks helpen gestandaardiseerde vragenlijsten uw dierenarts bij het stellen van de diagnose. Hier kunt u als eigenaar uw observaties noteren, zoals of u gedragsveranderingen en/of een ongewoon slaap-waakritme bij uw lieveling hebt opgemerkt.

Om andere oorzaken van de symptomen uit te sluiten, voert de dierenarts een lichamelijk onderzoek bij uw hond uit. Want ook pijn, artrose of andere gezondheidsproblemen kunnen ervoor zorgen dat uw viervoeter gedragsveranderingen vertoont.

Behandeling: Hoe kan ik mijn hond met dementie helpen?

Wetenschappers en dierenartsen gaan er momenteel van uit dat de zenuwaandoening van verschillende factoren afhangt. Daarom zijn er verschillende behandelmethoden voor Alzheimer bij honden.

Hoe eerder hiermee wordt begonnen, hoe langzamer de ziekte verloopt. De volgende maatregelen staan centraal in de Alzheimer-therapie.

Dieetmaatregelen

Bepaalde stoffen kunnen het zenuwstelsel ondersteunen. Daartoe behoren bijvoorbeeld antioxidanten, die zogenoemde vrije radicalen (agressieve, zuurstofhoudende verbindingen) in de hersenen wegvangen. Deze radicalenvangers komen vooral voor in vitamine C en E, maar ook in provitamine A.

Let op: de keuze voor een geschikt dieetvoer kan de natuurlijke lichaamsfuncties van uw hond ondersteunen. Houd er echter rekening mee dat dieetvoeding ziekten niet kan genezen of voorkomen. Over de juiste voeding voor uw hond dient u bovendien altijd overleg te plegen met uw dierenarts. Speciale dieetvoeders vindt u in de Webshop van zooplus.

Mentale stimulatie

Honden die mentaal worden uitgedaagd, hebben een kleiner risico om dementie te ontwikkelen. Door uw viervoeter steeds nieuwe denkstimulerende taken aan te bieden, kunt u bovendien helpen om de ongeneeslijke ziekte te vertragen.

Let er bijvoorbeeld op om wandelroutes regelmatig te variëren en boeiende speeltjes aan te bieden. Ook het oefenen van nieuwe commando’s kan de cognitieve vaardigheden verbeteren.

Medicatie

Het cognitief disfunctiesyndroom (CDS) kan worden behandeld met selegiline en propentofylline in de vorm van tabletten. Deze laatste heeft doorbloedingsbevorderende eigenschappen en versterkt de hartfunctie.

Zorgen voor ontspanning

Tegen nachtelijke onrust zijn vaste routines en avondrituelen evenals voldoende beweging en bezigheid overdag de beste middelen. Daarnaast is het belangrijk om te zorgen voor een rustige slaapomgeving en te grote voerporties in de avond te vermijden.

Oorzaken: Hoe ontstaat Alzheimer bij honden?

Of het om een erfelijke aandoening gaat en of het hondenras een rol speelt, kon tot nu toe niet worden bevestigd. Bij mensen is het optreden van dementie door erfelijkheid daarentegen wel aangetoond.

Vanaf welke leeftijd treedt de ziekte meestal op?

Honden-Alzheimer is een vrij veelvoorkomende aandoening. Verschillende studies tonen aan dat ongeveer 30 tot 60 procent van de honden die ouder zijn dan zeven jaar symptomen van dementie vertonen.

Verloop: Hoe lang kan een oude hond met dementie leven?

Dementie is een progressieve aandoening. Dat betekent dat lichte eerste signalen in de loop der tijd kunnen verergeren. Hoe snel dat gebeurt, verschilt per hond. In het eindstadium kan het voorkomen dat een hond zijn eigenaar niet meer herkent en op toenaderingspogingen uiterst angstig of agressief reageert.

Wanneer moet een hond met dementie worden ingeslapen?

Hoe eerder u de aandoening van uw hond herkent en behandelt, hoe beter. Wordt de diagnose in een vroeg stadium gesteld, dan verschilt zijn levensverwachting in het beste geval nauwelijks van die van een gezonde soortgenoot. Wordt de ziekte echter pas laat ontdekt, dan rest uw hond mogelijk nog slechts enkele maanden.

Of en wanneer de levenskwaliteit van uw lieveling zo sterk is beperkt dat inslapen zinvol lijkt, moet per individueel geval in overleg met de dierenarts worden besproken. Heeft de hond zijn levensvreugde verloren en/of kunnen zijn pijnen niet meer voldoende worden verlicht, dan kan inslapen het laatste middel zijn om hem onnodig lijden te besparen.