Hondenziekte bij de hond: oorzaken, symptomen en behandeling This article is verified by a vet

Een paar dagen geleden is er een puppy bij u komen wonen. Plotseling oogt hij lusteloos en heeft hij symptomen zoals diarree of neusuitvloeiing? In het ergste geval schuilt hondenziekte achter de symptomen van uw hond. Lees hier alles wat u moet weten over deze gevaarlijke virusinfectie.

Hondenziekte bij de hond

Met vaccinaties wordt hondenziekte bij honden voorkomen.

Hoe gevaarlijk is hondenziekte bij honden?

Hondenziekte is een zeer besmettelijke virusziekte. Vooral jonge en niet-gevaccineerde honden worden vaak ernstig ziek en kunnen in sommige gevallen overlijden binnen enkele dagen. Overleeft de hond de infectie, dan heeft hij toch vaak levenslang last van de gevolgen van de ziekte.

Kan een mens besmet raken met hondenziekte?

Hoewel het virus dat hondenziekte veroorzaakt nauw verwant is aan het mazelenvirus, lijkt het ongevaarlijk voor mensen. Er zijn geen gevallen van overdracht op mensen bekend.

Oorzaken: Hoe ontstaat de ziekte?

De veroorzaker van hondenziekte bij honden is het caniene hondenziektevirus. Dierenartsen spreken ook van de ziekte van Carré of canine distemper. Vooral niet-gevaccineerde honden met een verzwakt immuunsysteem door ziekte, stress of ouderdom lopen risico. Het vaakst worden honden tussen de drie en zes maanden getroffen door hondenziekte.

Het caniene hondenziektevirus behoort tot de familie van de Paramyxoviridae en verspreidt zich snel. Besmetting vindt plaats via contact met afscheidingen en uitwerpselen zoals speeksel, urine en ontlasting van zieke dieren.

Besmetting in de baarmoeder

Andere honden raken besmet wanneer zij het virus inademen of via de bek opnemen. Ook via de placenta van het moederdier wordt het virus op de puppy’s overgedragen. In dat geval breekt de ziekte pas uit wanneer de puppy na het stoppen met moedermelk geen beschermende eiwitten van de moeder (maternale antilichamen) meer binnenkrijgt.

Het caniene hondenziektevirus komt wereldwijd voor, ook in Duitsland. Naast honden worden ook vossen, beren, marters, zeehonden en hyena’s ziek. Katten raken niet besmet.

Wat doet het hondenziektevirus in het lichaam van de hond?

Wordt het hondenziektevirus via de lucht ingeademd, dan bereikt het eerst het oppervlak van de luchtwegen (respiratoir epitheel). Daar vallen de virussen bepaalde cellen van het aangeboren immuunsysteem van de hond aan, de zogenoemde fagocyten (macrofagen).

Normaal gesproken herkennen fagocyten ziekteverwekkers zoals bacteriën en virussen en schakelen ze deze uit. Hondenziektevirussen overleven echter in de fagocyten en vermenigvuldigen zich daar ook razendsnel.

Verschillende organen aangetast

Zo bereiken de virussen al na enkele uren via de lymfe de lymfeklieren en andere lymfatische organen zoals de milt en de lever. Later verspreiden de virussen zich via de bloedbaan in zeer korte tijd door het hele lichaam van de hond. De belangrijkste doelorganen zijn het urineweg-, voortplantings- en ademhalingsstelsel tot aan het zenuwstelsel.

Symptomen: Hoe uit hondenziekte zich?

Bij gezonde honden met een goed werkend immuunsysteem verloopt hondenziekte in de meeste gevallen zonder symptomen. Is het immuunsysteem echter al sterk verzwakt, dan ontstaan er na een incubatietijd van ongeveer twee weken vaak ernstige ziekteverlopen. Deze gaan gepaard met verschillende symptomen.

Typische symptomen van hondenziekte

  • Hoge koorts en een slechte algemene conditie
  • Maag-darmklachten: braken, diarree, uitdroging (dehydratatie), verlies van eetlust, vermagering
  • Luchtwegklachten: niezen en hoesten, ooguitvloeiing, neusuitvloeiing, keelontsteking en longontsteking met benauwdheid
  • Neurologische klachten: scheefhouden van het hoofd, verlammingsverschijnselen, stuipen, blindheid en regelmatig spiertrillen (hondenziektetik), hersenontsteking (oudehondenencefalitis)
  • Oogklachten: oogontstekingen en bindvliesontstekingen
  • Huidklachten: overmatige vorming van huid op de neusspiegel en voetzolen (hyperkeratose, hardepadenziekte) en huidontstekingen
  • Gebitsproblemen: raakt een puppy vóór de tandwisseling besmet, dan wordt de vorming van het tandglazuur verstoord. De hond ontwikkelt daardoor het zogenoemde hondenziektegebit.

Hondenziekte kan dodelijk aflopen

Er bestaan verschillende stammen van het hondenziektevirus. Deze verschillen zowel in besmettelijkheid (virulentie) als in de symptomen die optreden. Daardoor vertoont ook niet elke hond elk symptoom. De ziekte is echter zeker potentieel dodelijk.

Puppy met hondenziekte © Ilike / stock.adobe.com
Puppy’s worden meestal bijzonder ernstig getroffen door hondenziekte.

Diagnose: Hoe wordt hondenziekte bij honden vastgesteld?

Bij een vermoeden van hondenziekte moet u onmiddellijk een dierenarts raadplegen. Als uit het gesprek met de eigenaar (anamnese) en het algemene onderzoek aanwijzingen voor een hondenziekte-infectie naar voren komen, zal de dierenarts verder onderzoek uitvoeren.

Afhankelijk van het aangetaste orgaansysteem neemt de dierenarts bloed-, urine- of liquorstalen af. Andere mogelijkheden zijn een uitstrijkje van de ogen of een longspoelmonster (bronchoalveolaire lavage). Het virus kan vervolgens direct of indirect worden aangetoond.

Moeilijke diagnose

Bij directe detectie tonen gespecialiseerde laboratoria het virus rechtstreeks aan. Dit gebeurt met behulp van polymerasekettingreactie (PCR), immunofluorescentie of elektronenmicroscopie. Bij indirecte detectie zoekt men naar beschermende eiwitten (antilichamen) tegen het virus.

Alles bij elkaar genomen is de diagnose van hondenziekte bij honden helaas vaak lastig. Meestal stelt de dierenarts de diagnose op basis van de combinatie van symptomen en laboratoriumresultaten. De virussen zijn namelijk niet in elke fase van de ziekte direct aantoonbaar. Mogelijk onvoldoende gevaccineerde honden hebben antilichamen tegen het virus. Daardoor is het niet mogelijk vast te stellen of de antilichamen afkomstig zijn van een infectie of van een vaccinatie.

Therapie: Is hondenziekte te genezen?

Een succesvolle behandeling bestaat altijd uit een combinatie van verschillende therapeutische maatregelen.

Symptomatische therapie

Om de algemene conditie van de hond te verbeteren, zet de dierenarts de volgende maatregelen in:

  • Infusen
  • hoestonderdrukkende en slijmoplossende medicijnen
  • Medicijnen tegen misselijkheid, braken en diarree
  • Vitaminepreparaten (vooral vitamine E, B1 en B12)
  • Indien nodig kunstmatige voeding

Al deze maatregelen bestrijden natuurlijk alleen de symptomen en niet de oorzaak van de ziekte.

Antibiotica

Omdat het immuunsysteem van een hond met hondenziekte sterk verzwakt is, bestaat er een groot risico op bacteriële secundaire infecties. Als deze ook optreden, verergert het ziekteverloop meestal aanzienlijk. Daarom schrijft de dierenarts in zulke gevallen preventief breedspectrumantibiotica voor.

Antilichaamconcentraten

Antilichamen (immunoglobulinen) zijn beschermende eiwitten die door de witte bloedcellen (leukocyten) worden gevormd. Hun taak is ziekteverwekkers op te sporen en zich eraan te binden. Daarmee markeren ze de ziekteverwekkers voor andere cellen van het immuunsysteem. Deze vernietigen vervolgens de indringers.

Prognose: Hoe groot zijn de genezingskansen bij hondenziekte?

De genezingskansen bij hondenziekte zijn helaas in de meeste gevallen vrij slecht. Hoe milder het verloop, hoe groter de kans op een succesvolle behandeling. Treden er echter al neurologische symptomen op, dan verslechtert de prognose aanzienlijk.

Hoe lang kan een hond met hondenziekte leven?

De kans op overlijden ligt afhankelijk van het verloop en de ernst van de ziekte tussen 30 en 80 procent. Zonder behandeling overlijden veel honden binnen enkele dagen tot weken aan de infectie.

Voor sommige honden verloopt de ziekte ondanks behandeling dodelijk. Overleeft de hond de infectie, dan kunnen er late gevolgen optreden zoals de zogenoemde old dog encephalitis (ODE), epileptische aanvallen, ataxie of onwillekeurige spiertrekkingen.

Preventie: Hoe voorkom ik hondenziekte bij honden?

Gelukkig kunt u een besmetting met hondenziekte bij uw hond effectief voorkomen met een vaccinatie. Hiervoor krijgt de hond in de achtste, twaalfde en zestiende levensweek telkens een vaccinatie en daarna nogmaals op de leeftijd van 15 tot 16 maanden. Daarna is de basisimmunisatie voltooid en moet de vaccinatie elke drie jaar worden herhaald.

Wanneer er in een bepaald gebied veel gevallen van hondenziekte voorkomen, zijn preventieve hygiënemaatregelen bijzonder belangrijk. Maak oppervlakken en voorwerpen in dat geval regelmatig schoon en desinfecteer ze. Natuurlijk moet contact tussen zieke en gezonde dieren strikt worden vermeden.

Conclusie: Zeer besmettelijk en potentieel dodelijk

Hondenziekte wordt ook wel hondenpest genoemd. De ziekte behoort samen met hondsdolheid tot de gevaarlijkste virusinfecties bij honden. Besmetting vindt onder andere plaats door elkaar likken of druppelinfectie. Bij niet-gevaccineerde of verzwakte honden kan de ziekte ernstige symptomen veroorzaken. In veel gevallen verloopt de infectie dodelijk.

Tabel: Belangrijke feiten over hondenziekte bij honden samengevat

Beschrijving:Hondenziekte is een zeer besmettelijke virusziekte die levensgevaarlijk is voor uw hond (vooral voor puppy’s).
Ziekteverloop:Voortschrijdend
Symptomen:Gezonde honden vertonen meestal geen symptomen. Verzwakte honden hebben koorts, zwakte en klachten in verschillende orgaansystemen (bijv. maag-darmkanaal, luchtwegen, zenuwstelsel, ogen, huid)
Voorkomen:Vooral niet-gevaccineerde honden met een verzwakt immuunsysteem worden getroffen
Oorzaken:Besmetting met het caniene hondenziektevirus door contact met besmette afscheidingen (bijv. ontlasting, urine, speeksel)
Behandeling:Symptomatische therapie (bijv. infuus, vitaminen), antibiotica, antilichaamconcentraten
Prognose:Hoe later de behandeling plaatsvindt, hoe slechter de prognose.
Besmettingsgevaar:Ja
Preventie:Vaccinatie en preventieve hygiënemaatregelen

Vind hier meer onderwerpen

Dit artikel is afkomstig uit het Duitse zooplus Magazine en is vertaald met behulp van kunstmatige intelligentie . De originele content is geschreven door specialisten uit de branche en herzien door ons redactieteam. Deze geautomatiseerde vertaling is niet door mensen bewerkt en wordt ter informatie beschikbaar gesteld.

Profilbild von Tierärztin Franziska Gütgeman mit Hund

Ik ben aan de Justus-Liebig-universiteit Gießen opgeleid tot dierenarts. Ik heb uitgebreid ervaringen in verschillende disciplines opgedaan, zoals in de geneeskunde voor kleine dieren, grote dieren en voor exoten, maar ook in de farmacologie, pathologie en voedselhygiëne. Sindsdien werk ik niet alleen als diergeneeskundig auteur, maar ben ik ook bezig met mijn wetenschappelijk onderbouwd proefschrift. Het is mijn doel om dieren in de toekomst beter tegen ziekteverwekkende bacteriën te beschermen. Naast mijn kennis als dierenarts heb ik ook persoonlijke ervaringen opgedaan. Ik heb namelijk een hond en kan daardoor de angsten en problemen, net als alle andere vragen over diergezondheid, begrijpen en uit de wereld helpen.


Onze meest behulpzame artikelen
9 min

Loopsheid van het teefje

De loopsheid bij teefjes is een heel normaal, natuurlijk verschijnsel. Toch maken veel hondenbezitters zich zorgen over het vreemde gedrag van het teefje. Ze ergeren ze zich aan vlekken op het nieuwe tapijt en zijn bang voor een ongewenst nestje. Hier lees je wat je over de loopsheid van jouw hond moet weten en hoe je de periode waarin de hond loops is zonder stress kunt doorstaan. Lees hier meer over de loopsheid van het teefje.

6 min

Giardia bij honden

Heeft jouw hond last van terugkerende problemen met maag en darmen? De oorzaak zou Giardia kunnen zijn, die de dunne darm van jouw viervoeter koloniseert. Lees in het volgende artikel alles wat je moet weten over deze eencellige parasieten.

3 min

Tanden wisselen bij honden

Puppy's zijn ontzettend schattig en houden het nieuwe thuis flink bezig, vooral wanneer de eerste melktanden doorkomen. Wij leggen uit wat je als hondenbezitter over het wisselen van tanden bij de hond moet weten en hoe je deze pijnlijke periode voor je puppy zo aangenaam mogelijk kunt maken.